فراموش کردن بلع چطور باعث ایجاد اختلال بلع می‌شود؟

بسیاری از افراد مشکل فراموش کردن بلع را پیش پا افتاده می‌پندارند و آن را نشانه‌ای از اختلال بلع نمی‌دانند. در صورتی که مسئله فراموش کردن بلع باید جدی گرفته شود چرا که می‌تواند باعث ایجاد آسپیراسیون شود و سلامت فرد را به خطر بیندازد. تغذیه یکی از مهم‌ترین نیازهای زیستی انسان است که به وسیله آن مواد غذایی مورد نیاز بدن تأمین می‌شود.

همان طور که می‌دانیم برای اینکه هر یک از سلول‌های بدن انسان بتوانند از این مواد غذایی استفاده کنند، باید این مواد به شکلی درآیند که از طریق خون قابل جذب باشند. اولین مرحله گوارش بلع است. عمل بلعیدن فرایندی است که طی آن مواد غذایی با حجم و غلظت مناسب از ناحیه دهان و حلق به سمت معده هدایت می‌شوند. بخشی از مسیری که غذا برای ورود به معده طی می‌کند مسیری است که علاوه بر خوردن یک وظیفه حیاتی دیگر یعنی عبور هوای تنفسی را نیز بر عهده دارد.

بنابراین هنگام انجام عمل بلع ساختار حنجره به گونه ای تغییر می‌یابد که غذا وارد نای و مسیر هوایی نشود. بلع طبیعی به طور کلی سه مرحله دهانی، حلقی و مروی دارد و ایجاد هرگونه اختلال در هر یک از این مراحل باعث ایجاد دیسفاژی می‌گردد. اولین مرحله بلع، مرحله دهانی است که به شکل ارادی و آگاهانه انجام می‌شود. در این مرحله غذا وارد دهان شده، جویده و با بزاق دهان ترکیب می‌شود. در مرحله حلقی لقمه غذایی با حرکت زبان وارد حلق می‌شود و همزمان نرمکام به سمت بالا حرکت می‌کند تا غذا وارد حفره بینی نشود. سپس حنجره با حرکت به سمت بالا مانع از ورود غذا به نای و مسیر هوایی شده و از آسپیراسیون جلوگیری می‌کند. در مرحله مروی نیز غذا از طریق مری به معده منتقل می‌شود. فراموش کردن بلع اغلب باعث ایجاد اختلال در مرحله دهانی و ایجاد تاخیر در شروع مرحله حلقی می‌گردد. فراموش کردن بلع می‌تواند باعث به هم زدن هماهنگی سیستم بلع و تنفس شده و منجر به نفوذ غذا به سمت نای و ریه شود.

آیا علائم هشداردهنده مشکل فراموشی بلع را می‌شناسید؟

معمولا فراموش کردن بلع خود نشانه‌ای از بیماری بزرگ‌ترمانند اختلالات بلع ناشی از بیماری از جمله زوال عقل است که باید هرچه زودتر تشخیص داده شود. فراموش کردن بلع در ابتدا با علائمی چون نگه داشتن مواد غذایی یا حتی بزاق در دهان، تأخیر در شروع جویدن غذا و مشکلات جویدن، بیرون آمدن مواد غذایی از دهان یا آبریزش دهان شروع می‌شود و به تدریج پیشرفت می‌کند. مراقبین و اعضای خانواده باید نسبت به علائم فراموش کردن بلع آگاه باشند و در صورت مشاهده تکرار این علائم با پزشک و متخصص گفتار، زبان و بلع مشورت نمایند.

فراموشی بلع چه عوارض و خطراتی برای بیمار دارد؟

فراموش کردن بلع نه تنها به علت آسیب بر سلامت عمومی فرد بلکه به علت تاثیر بر کیفیت زندگی بیمار و مراقبین وی چالش برانگیز است. فراموش کردن بلع زمان تغذیه بیمار را افزایش می‌دهد و درنتیجه ممکن است بیمار میزان غذای مناسب در طول روز دریافت نکند و دچار سوء تغذیه شود. همانطور که توضیح داده شد فراموش کردن بلع با بر هم زدن هماهنگی عضلات درگیر فرایند بلع و تنفس ممکن است باعث نفوذ مواد غذایی به ریه فرد شود.  بعد از گذشت مدتی این مواد غذایی شروع به فاسد شدن در محیط استریل ریه می‌کنند و عفونت های تنفسی را پدید می‌آورند. فراموش کردن بلع علاوه بر تاثیرات جسمی، باعث ایجاد مشکلات روحی برای بیمار می‌شود چراکه این افراد مثل قبل از غذا خوردن لذت نمی‌برند و کیفیت زندگی آن‌ها و خانواده‌شان تحت تاثیر مشکلات بلع آسیب می‌بیند.

بیماری‌هایی که باعث فراموشی بلع می‌شوند را بهتر بشناسید!

فراموش کردن بلع یکی از علائم رایج اختلالات بلع ناشی از بیماری از جمله زوال عقل هستند. اختلال بلع ناشی از بیماری از جمله زوال عقل، یکی از شایع‌ترین علل مرگ و‌میردر سالمندانی است که در منزل یا در مراکز نگهداری مراقبت می‌شوند. فراموش کردن بلع در افراد مبتلا به زوال عقل مثل آلزایمر اغلب در مراحل پیشرفته بیماری دیده می‌شود. اختلال بلع در آلزایمر سیر پیشرونده و مزمن دارد و نیازمند اعمال توجه ویژه از سوی متخصصان و خانواده است. اختلال بلع در آلزایمر اغلب با نشانه‌هایی چون فراموش کردن بلع، نگه داشتن غذا در دهان، سرفه حین خوردن غذا، مشکلات جویدن و تاخیر در قورت دادن شناخته می‌شود. چنانچه مایلید در مورد اختلال بلع در آلزایمر بیشتر بخوانید می‌توانید به مقاله اختلال بلع در آلزایمر در سایت ایران مد اس ال پی مراجعه کنید. لازم به ذکر است اختلالات خلقی و روحی شدید نیز در مواردی می‌توانند باعث ایجاد مشکلاتی نظیر فراموش کردن بلع شوند که این امر ناآگاهانه بوده و روند ارزیابی و درمان آن با همکاری روانشناس، روانپزشک و بلع درمانگر (گفتاردرمان) صورت می‌گیرد.

چه متخصصی فراموش کردن نحوه بلع را درمان می‌کند؟

به طور کلی توانبخشی اختلالات بلع ناشی از بیماری از جمله زوال عقل یک مهارت چندرشته ای است که نیاز به مهارت و همکاری بسیاری از متخصصان مانند گفتاردرمان، پزشک، پرستار، متخصص تغذیه و... دارد. درمان انواع دیسفاژی و علائم آن مانند فراموش کردن بلع بر عهده آسیب شناس گفتار، زبان و بلع است که به طور تخصصی در حیطه درمان اختلالات بلع فعالیت می‌کند.

گفتاردرمان با تجزیه و تحلیل ارزیابی‌های انجام شده از بلع بیمار، زیر نظر پزشک متخصص نوع درمان توانبخشی یا جبرانی را مشخص می‌کند. در این راه انگیزه و انجام درست تمرینات توسط بیمار و مخصوصا مراقبین بیمار ضروری است و نکته حائز اهمیت دیگر تجربه و مهارت گفتاردرمان است که به طور کامل از عملکرد بلع و درمان‌های نوین آگاهی داشته باشد. درمان فراموش کردن نحوه بلع به علت ایجاد مشکل و شدت آن بستگی دارد و متناسب با بیمار بر مبنای تشخیص اولیه صورت می‌گیرد. ممکن است در مواردی درمانگر با مشورت با پزشک تغذیه بیمار از راه دهان را تا رسیدن به بلع ایمن متوقف نماید و برای تغذیه بیمار از روش‌های تغذیه با لوله مانند پگ یا ان جی استفاده شود. با توجه به شرایط بیمار درگیر مشکل فراموش کردن بلع، درمان می‌تواند در بیمارستان یا منزل به بیمار ارائه شود.

5 تکنیک اصلی درمان خانگی فراموش کردن بلعیدن

درمان فراموش کردن بلع از جمله موارد مهم در بیماران دارای مشکلات شناختی است. اما مسئله اصلی اینجا است که شما همیشه به درمانگران اختلال بلع دسترسی ندارید. انجام موارد زیر به تسریع واکنش‌های بلع بیمارتان کمک خواهد کرد.
1.    غذاهای بیمار را کمی سرد کنید و سپس در سینی تغذیه بیمار قرار دهید.
2.    در غذا و آب بیمار مقدار کمی آب لیموی تازه بچکانید.
3.    قبل از ارائه غذا، در مورد شروع تغذیه از راه دهان به بیمار اطلاع رسانی کنید. به طور مثال" خب حمید جان الان میخوام ناهار شمارو بدم. امروز برای شما قرمه سبزی آماده کردم"
4.    انجام اعمال مورد علاقه بیمار قبل از صرف غذا کمک کننده است.
5.    غذاهای راحت الحلقوم و پوره ای و شل به بیمارتان بدهید.

سخن آخر

فراموش کردن بلع اغلب نشانه یک بیماری مزمن پیشرونده نورولوژیک است. اگر فراموش کردن بلع به موقع تشخیص داده نشود ممکن است منجر به ایجاد پیامدهای جبران ناپذیر مانند سوء تغذیه و کاهش وزن، عفونت‌های شدید تنفسی و حتی خفگی شود. درمان مشکل فراموش کردن بلع بعد از تکمیل فرایند ارزیابی توسط گفتاردرمان و زیر نظر پزشک صورت می‌گیرد. تیم درمانی ایران مد اس ال پی با داشتن درمانگران متخصص در حیطه درمان اختلالات بلع آماده ارائه با کیفیت‌ترین و بروزترین خدمات بلع درمانی به شما عزیزان هستند. جهت آشنایی بیشتر با تیم ایران مد اس ال پی می‌توانید با دنبال کردن صفحات مجازی ما، به سایر مقالات، فیلم‌ها و محتویات آموزشی دسترسی داشته باشید.  ممنون که تا انتهای مقاله همراه ما بودید.

سوالات متداول شما

درمان فراموشی بلع توسط بلع درمانگر شامل چه مواردی است؟

این درمان با توجه به مشکل بیمار تنظیم می‌شود. انجام تحریکات داخل دهانی، تسهیل حس عمقی، افزایش آگاهی حسی داخل دهانی و برنامه شناختی از جمله موارد مهم این درمان‌ها هستند.

فراموش کردن بلع چگونه تشدید می‌شود؟

در صورت عدم ایجاد آمادگی برای تغذیه دهانی، عدم توجه به هوشیاری و همکاری بیمار، تکراری بودن غذاها و برنامه زمانی تغذیه بیمار، پیشرونده بودن بیماری احتمال تشدید بیماری وجود دارد.