اختلال بلع دهانی حلقی به چه معناست؟
اختلال بلع دهانی حلقی به واسطه اختلالاتی در اعصاب و عضلات ناحیه دهان و گلو شکل میگیرد که باعث ایجاد مشکلاتی مثل پریدن غذا در گلو و احساس خفگی و سرفه موقع بلعیدن و ... میشود. اختلال بلع دهانی حلقی میتواند ابعاد مختلفی از سلامت زندگی فرد را تحت تاثیر قرار دهد. بلع طبیعی شامل چهار مرحله پیش دهانی، دهانی ،حلقی و مروی است. ایجاد هرگونه مشکل در سه مرحله پیش دهانی، دهانی و حلقی سبب بروز علائم اختلال بلع دهانی حلقی شده و اختلالات فاز مروی باعث ایجاد مشکلات مربوط به اختلال بلع و مری میگردد. چنانچه مایلید در مورد اختلال بلع و مری بیشتر بدانید میتوانید به مقاله اختلال بلع و مری در سایت مراجعه کنید.
چه عوامل یا بیماری هایی اختلال بلع دهانی حلقی را ایجاد میکند؟
اختلال بلع دهانی حلقی میتواند دلایل مختلفی داشته باشد اما عمدتا به دنبال بیماریهایی که سیستم عصبی را درگیر میکنند بروز مییابد. در ادامه به مهمترین علل ایجاد اختلال بلع دهانی حلقی اشاره میکنیم:
سکته مغزی که از شایع ترین علل اختلال بلع دهانی حلقی به شمار میرود.
- سرطان های سر و گردن
- بیماری ام اس
- بیماری پارکینسون
- انسداد یا التهاب گلو
- آسیب های سیستم عصبی ناشی از جراحی یا رادیوتراپی
- خشکی دهان و کاهش بزاق که باعث بروز مشکلاتی در جویدن غذا و انتقال آن به گلو شده و عمل بلعیدن را مشکل میکند.
- کاهش سطح هوشیاری
- سالمندی
- اختلالات حس دهانی در کودکان و نوزادان
- اختلالات آناتومیکی در کودکان فلج مغزی (سی پی)
علائم اختلال بلع دهانی حلقی چه مواردی هستند؟
اختلال بلع دهانی حلقی معمولا با نشانههایی همراه است که باید نسبت به آنها هوشیار باشید زیرا در صورت عدم توجه و آگاهی نسبت به این علائم در معرض خطر جدی قرار میگیرید. این نشانهها در همه افراد یکسان نیست و بسته به شدت اختلال متفاوت خواهد بود. برخی از علائم اختلال بلع دهانی حلقی نظیر پریدن غذا در گلو و سرفه ناشی از آن به شکل طبیعی در بسیاری از افراد دیده میشود اما اگراین اتفاق مکررا در طول روز برای شما رخ میدهد باید آن را جدی بگیرید. در ادامه به مهمترین علائم اختلال بلع دهانی حلقی اشاره میکنیم:
- بلع با تاخیر و نگه داشتن لقمه غذا در دهان
- پریدن غذا در گلو و سرفه حین خوردن غذا
- احساس درد هنگام بلع
- احساس وجود جسم خارجی در گلو
- احساس گیر کردن غذا در گلو
- نشت غذا و مایعات از دهان یا بینی حین خوردن غذا
- استفراغ و تنگی نفس حین خوردن غذا
- تغییر صدا بعد از قورت دادن لقمه
- عفونت ریه مکرر
- درگیری سیستم تنفسی بیمار به صورت تنفس های نامنظم و شکمی
- کاهش سطح اکسیژن خون
لازم به ذکر است در بعضی موارد اختلال بلع دهانی حلقی علامت بیرونی ندارد که به این حالت آسپیراسیون خاموش میگویند. آسپیراسیون خاموش به علت کاهش حساسیت گیرنده های سطح حلق و حنجره که باعث تحریک سرفه میشوند، عملکرد حرکتی کاهش یافته، ضعف عمومی، هماهنگی حرکتی کاهش یافته، ضعف یا نبود سرفه ایجاد میشود و تشخیص آن توسط گفتاردرمان متخصص در حیطه اختلال بلع و پزشک صورت میگیرد.
راه تشخیص دیسفاژی دهانی حلقی چیست؟
ارزیابی و تشخیص اختلال بلع دهانی حلقی بر عهده گفتاردرمان متخصص در حیطه اختلالات بلع است. گفتار درمان با بررسی رسمی و دقیق و استفاده از روشهای ابزاری نظیر ویدئو فلوروسکوپی بلع وغیر ابزاری (روشهای بالینی) وضعیت بلع بیمار را بررسی میکند. ویدئو فلوروسکوپی بلع یکی از رایجترین و دقیقترین ابزارهای ارزیابی به کارگرفته شده برای تعیین ماهیت، جزئیات و شدت اختلال بلع دهانی حلقی است. گفتاردرمان با تحلیل نتایج حاصل از ارزیابیهای بالینی و دستگاهی و مشورت با پزشک مسئول بیمار، تصمیمات لازم برای درمان اختلال بلع دهانی حلقی را اتخاذ میکند.
درمان دیسفاژی دهانی حلقی چگونه است؟
بعد از تشخیص اختلال بلع توسط گفتاردرمان، اقدام مهم بعدی انتخاب روش درمان دیسفاژی دهانی حلقی است. بسته به علت و شدت اختلال بلع دهانی حلقی ممکن است درمان دیسفاژی دهانی حلقی شامل ترکیبی از روشهای دارویی، گفتاردرمانی یا استفاده از لولههای تغذیه مثل NG یا پگ (در مواردی که اختلال بلع دهانی حلقی شدید است) باشد. لازم به ذکر است معمولا گفتاردرمان نقش کلیدی در درمان اختلال بلع دهانی حلقی را برعهده دارد. درمانگر با استفاده از روشهای دستگاهی و غیر دستگاهی به بهبود اختلال بلع دهانی حلقی کمک شایانی میکند و تا رسیدن به بلع ایمن با آموزش تکنیکها یا پوزیشن مناسب تغذیه ناراحتیهای حاصل از اختلال بلع بیمار را به حداقل میرساند. همچنین گاهی بلع درمانگر رژیم تغذیه بیمار را تغییر داده و بیمار را از خوردن بعضی غذاها منع میکند تا احتمال آسپیراسیون و ورود غذا به مسیر هوایی را کاهش بدهد.
چرا اختلال بلع دهانی حلقی در سالمندان شایع است؟
تغییرات فیزیولوژیکی در عملکرد بلع با افزایش سن و پیری، به خوبی توسط کسانی که بیماریهای سالمندان را مدیریت میکنند، شناخته شده است. اختلال بلع در سالمندان معمولا به علت تغییرات مغز (آتروفی مغزی) و تاخیر در مراحل بلع اتفاق میافتد. مراقبین افراد سالمند باید نسبت به علائم اختلال بلع دهانی حلقی در سالمندان آگاه باشند. زیرا دیسفاژی و خصوصا اختلال بلع دهانی حلقی میتواند عوارض خطرناک و جبران ناپذیری برای این افراد نظیر؛ افزایش خطرمرگ و میر، کاهش کیفیت زندگی روزمره و افزایش هزینههای درمان، نگهداری و مراقبت در پی داشته باشد.
نتیجه گیری
اختلال بلع دهانی حلقی یک وضعیت چالش برانگیز و نگران کننده محسوب میشود که نیازمند مداخله زودهنگام است. همانطور که گفته شد آسیب شناس گفتار،زبان و بلع نقش تعیین کنندهای در ارزیابی و درمان اختلال بلع دهانی حلقی دارد و با همکاری پزشک متخصص مشکل بلع بیمار را در کوتاهترین زمان ممکن مرتفع میسازد. تیم ایران مد اس ال پی با داشتن متبحرترین درمانگران متخصص در حیطه اختلال بلع،گفتار و زبان و سابقه درمان هزاران بیمار با اختلال بلع دهانی حلقی و اختلال بلع و مری در بیمارستانهای معتبر تهران و منزل آماده خدمات رسانی به شما عزیزان هستند. شما میتوانید جهت دریافت خدمات یا مشاوره با شماره تلفنهای درج شده در سایت تماس بگیرید. از توجه شما سپاسگزاریم.
سوالات متداول
خیر. در برخی از موارد علائم اختلال بلع دهانی حلقی کاملا آشکار است و درمانگر با بررسی بالینی بیمار قادر به تشخیص درست خواهد بود. گاهی هم به علت مناسب نبودن شرایط پزشکی بیمار انجام این تست مقدور نباشد.
بستگی به میزان درگیری مری و جایگاه درگیری مری دارد. در صورتی که علت اختلال بلع و مری بد عملکردی عضلات حلقوی فوقانی مری باشد تمرینات بلع درمانی تحت نظر گفتادرمان موثر خواهد بود اما در شرایطی که عواملی مثل انسداد در مری باعث اختلال بلع و مری شده باشد نیاز به مداخلات پزشک متخصص گوارش جهت انجام اعمالی مانند استنت گذاری است.
|
اشتراک گذاری:
