در مورد نحوه تشخیص اختلال بلع چه می دانید؟
دیسفاژی یا اختلال بلع یک اصطلاح پزشکی است که به عدم توانایی تغذیه از راه دهان اطلاق داده میشود. افرادی که دچار این اختلال میشوند توانایی فرو بردن غذا و مایعات از دهان به معده را از دست میدهند گاهی ممکن است این مشکل به قدری زیاد شود که فرد توانایی بلعیدن بزاق خود را نیز نداشته باشد. عوامل ایجاد کنندهی اختلال بلع طیف وسیعی از بیماریها و اختلالات در بزرگسالان و کودکان میتواند باشد. در بزرگسالان معمولا سرطانهای سر و گردن مانند تومورهای مغزی، تومورهای حلق و حنجره، تومورهای دهان و زبان و تومورهای مهرههای گردنی، بیماریهای مغز و اعصاب پیشرونده شامل: پارکینسون،MS، آلزایمرALS، دمانس، بعضی بیماریهای عفونی مانند مننژیت، سکتههای مغزی، مشکلات دستگاه گوارش مانند رفلاکس از شایعترین عوامل ایجاد کنندهی اختلال بلع هستند. در کودکان سندرمهای مادرزادی مانند سندرم داون، فلج مغزی از مهمترین علل اختلال بلع هستند. گاهی در کودکان اتیسم نیز اختلال بلع ناشی از مشکلات حسی مشاهده میشود. علاوه بر عوامل ایجاد کنندهی مشکلات بلع، تشخیص اختلال بلع نیز از ضرورت و اهمیت بالایی برخوردار است زیرا تشخیص دقیق و درست به درمان اصولی و موثر منتهی میشود. تشخیص اختلال بلع میتواند به صورت معاینات و مشاهدات بالینی فرد متخصص در این زمینه یا با استفاده از ابزارهایی مانند آندوسکوپی از راه بینی و تست بلع باریم یا همان ویدئو فلوروسکوپی بلع انجام شود.
ویدئو فلوروسکوپی بلع چیست؟
ویدئو فلوروسکوپی بلع تستی است که نحوه بلعیدن مایعات و غذاهای مختلف توسط بیمار را نشان میدهد و برای تشخیص اختلال بلع یا عدم وجود اختلال بلع استفاده میشود. انجام این تست نیاز به دستگاههای پیشرفته رادیولوژی دارد و در بیمارستانها انجام میشود. در طی این فرآیند بیمار در مقابل یک دستگاه که مقدار بسیار کمی از اشعههای یونیزه شده( اشعه X-ray) را ساطع میکند، قرار میگیرد. در این حالت تصویر سر و گردن بیمار و در واقع مسیر بلع روی مانیتور دستگاه کامپیوتر قابل نمایش است. سپس از بیمار خواسته میشود که مقدارکنترل شده و مشخص شده از ماده حاجب( باریم سولفات) و یا خوراکیهایی که به ماده حاجب آغشته شدهاند را بخورد و از آنجایی که این ماده توانایی جذب اشعه را دارد، در فرایند ویدئو فلوروسکوپی بلع لقمهی غذایی مشخص و نمایان شده و پزشک و یا درمانگر بلع میتواند مسیر حرکت لقمه را ببیند.
چنانچه لقمه و مواد غذایی وارد مسیر گوارشی شوند نشان از ایمن بودن بلع بیمار است اما در صورتی که مواد به سمت مسیر هوایی نشت داشته باشد زنگ خطر برای بیمار محسوب میشود. زیرا ورود مواد غذایی به مسیر هوایی(آسپیراسیون) باعث عوارضی مانند عفونت ریه و کاهش سطح هوشیاری شده و حتی در موارد شدید مرگ را به دنبال دارد. بنابراین پاسخ پرسش فلوروسکوپی بلع برای چیست؟ به سلامتی و حیات بیمار شما ارتباط دارد زیرا تست بلع باریم کاملا شما را از شرایط بلع بیمار و ایمنی و کارا بودن بلعیدن فرد آگاه میکند و از عوارض ناشی از آسپیراسیون جلوگیری میکند.
تست بلع باریم معمولا در چه مواردی توصیه میشود؟
زمانی که در بیمار نشانههای اختلال بلع مانند سرفه و خفگی حین و یا بعد از بلعیدن وجود داشته باشد.
کیفیت صدای فرد تغییر کرده باشد و حالتwet یا مرطوب گونه داشته باشد.
تغییر در تنفس و الگوهای تنفسی در حین خوردن و آشامیدن وجود داشته باشد.
زمانی که عفونتهای مکرر دستگاه تنفسی برای فرد اتفاق میافتد.
وقتی که پزشک به پنومونی آسپیراسیون (عفونت حاد دستگاه تنفسی ناشی از ورود مواد خارجی و مواد غذایی به ریهها) مشکوک میشود.
وجود توده در دهان و زبان و حلق و حنجره
زمانی که فرد بیماری نورولوژیکی که با اختلال بلع همراه است را داشته باشد.
زمانی که پزشک یا درمانگر بلع به آسپیراسیون خاموش مشکوک میشود.
زمانی که بیمار آمادگی تغذیه از راه دهان را دارد و برای اطمینان از ایمنی بلع بیمار
قبل از خارج کردن لولههای NGT و PEG
برای انجام تست تشخیص اختلال بلع از طریق فلوروسکوپی اینگونه آماده شوید!
• هر گونه فلز و زیورت آلات قبل از انجام تست از بیمار جدا شود.
• در صورتی که فرد باردار باشد حتما اطلاع داده شود.
• هر گونه حساسیت دارویی و یا شرایط پزشکی خاص مانند سطح اضطراب و استرس بالا اطلاع داده شود.
• پزشک یا درمانگر خود را از داروهایی که مصرف میکنید یا شرایط پزشکی خاصی که در آن قرار دارید، مطلع کنید.
• در صورتی که پزشک از شما بخواهد که قبل از انجام پروسه تست ناشتا باشید چند ساعت قبل از تست از خوردن و آشامیدن پرهیز کنید.
• در اغلب موارد نیاز به NPO یا ناشتا بودن بیمار نمیباشد.
چه کسی نتیجه تست را تفسیر و شرح میدهد؟
ویدئو فلوروسکوپی بلع را میتوان ثبت کرده و بعد از انجام تست نیز میتوان آن را دید. آسیب شناس گفتار و زبان و بلع و رادیولوژیست ویدئو فلوروسکوپی بلع را بررسی میکنند. یک گزارش از ویدئو توسط آسیب شناس گفتار و زبان و بلع تهیه میشود و برای پزشک معالج بیمار ارسال میگردد.سپس پزشک و آسیب شناس بلع با همکاری یکدیگر در مورد شروع یا عدم شروع تغذیه از راه دهان، اقدامات درمانی بعدی و حتی در مورد تعبیه لولههای تغذیه مانند NGTو PEG تصمیم گیری میکنند.
مزایا و معایب فلوروسکوپی بلع چیست؟
تست ویدئو فلوروسکوپی بلع همانند سایر آزمونهای پزشکی معایب و مزایای خاص خود را دارد. در مورد مزایا و معایب فلوروسکوپی بلع بیشتر بخوانید؛
مزایا:
1. ویدئو فلوروسکوپی بلع روشی غیر تهاجمی است.
2. واکنشهای آلرژیک به ماده باریم خوراکی استفاده شده در تست خیلی نادر است.
3. ویدئو فلوروسکوپی بلع میتواند تعیین کند که بیمار چه نوع بافت غذایی را میتواند به خوبی و با ایمنی کامل بخورد.
4. بعد از انجام تست هیچ اشعه و باقی ماندهای از آن در بدن نخواهد بود.
5. ریسک آسپیراسیون را کاهش میدهد.
6. اشعه ایکس معمولا هیچ عوارض جانبیای در این نوع گرافی ندارد.
معایب:
1. ممکن است در حین انجام تست بیمار به صورت ناگهانی باریم را آسپیره کند یعنی باریم وارد ریه بیمار شود که این مورد آسیب دائمی ایجاد نمیکند و ممکن است بعدا نیاز به چکاب ریه باشد.
2. ممکن است مقداری از این دارو در مسیر گوارشی بماند و انسداد ایجاد کند بنابراین اگر بیماری انسداد و تنگی مری دارد بهتر است تست بلع باریم را انجام ندهد.
3. این تست در خانمهای باردار به علت مضر بودن اشعه برای جنین قابل انجام نمیباشد.
4. قرارگیری در معرض اشعه ممکن است فرد را مستعد ابتلا به سرطان کند. هر چند که امروزه گرافیها در تشخیص و درمان بسیار اثر بخش و کمک کننده هستند و میزان دوز اشعه ی تست بلع باریم بسیار کم است.
نتیجه گیری
ویدئو فلوروسکوپی بلع از مهمترین آزمونهای تشخیص اختلال بلع است. اختلال بلع از جمله تهدیدهای سلامت در انسام به شمار می رود، تشخیص اختلال بلع به اندازه درمان آن از اهمیت برخوردار است یکی از راه های تشخیص اختلال بلع یا دیسفاژی تست بلع باریم یا ویدئو فلوروسکوپی بلع می باشد. این پروسه پزشکی معمولا برای بیمار و همراهانش ناآشنا می باشد و معمولا در مورد اینکه ویدئو فلوروسکوپی بلع چیست؟ نگرانند. آسیب شناس گفتار و زبان و بلع که مسئول انجام این پروسیجر است موظف است که قبل از انجام تست برای بیمار توضیح دهد که ویدئوفلوروسکوپی بلع برای چیست و چگونه انجام میشود. همچنین با آگاه نمودن بیمار و خانوادهاش از مزایا و معایب فلوروسکوپی بلع آنها را درتصمیم گیری بهتر هدایت میشوند. در تیم ایران مد اس ال پی انجام تستهای تشخیصی نطیر ویدئو فلوروسکوپی بلع با دقت بالا و تحت نظارت سوپروایزر تیم انجام میگردد تا بیمار شما بدون نگرانی مسیر درمان را طی کند و لذت مجدد غذا خوردن را به دست آورد.
|
اشتراک گذاری:
