هنگام بلع چگونه راههای دیگر حلق بسته می شود؟
عمل بلع یک فرآیند چند مرحلهای است که هر مرحله مختصات و ویژگیهای خاص خود را دارد. طی یک بلع سالم، مواد غذایی از راه دهان به طور ایمن به مری و سپس به معده میرسند؛ بدون آن که ذرهای از مواد غذایی به فضاهای دیگرحلق نظیر بینی و یا نای وارد شود.
به طور کلی بلع شامل سه مرحله کلی و مجزا است: مرحله دهانی، مرحله حلقی ، مرحله مروی. سه مرحله بلع شامل مراحل توضیح داده شده در زیر می باشد:
مرحله دهانی بلع
مرحله آمادهسازی دهانی اولین مرحله از سه مرحله بلع است. در این مرحله ماده غذایی خورده شده توسط دندانها به خوبی جویده شده و خرد میشود، سپس با بزاق به خوبی مخلوط شده و یک لقمه چسبنده به نام بلوس تشکیل میشود. مواد غذایی به خوبی توسط حرکات زبان در فضای دهان چرخانده میشوند و برای رفتن به انتهای دهان و رسیدن به فضای حلقی آماده میشوند.
مشکلاتی نظیر سرطان دهان و زبان، مشکلات دندانی، مشکلات حسی و حرکتی میتواند مرحله دهانی بلع را مختل کند و فرد نتواند به درستی موادغذایی را برای بلع سالم فراهم کند.
مرحله حلقی بلع
این مرحله مهمترین و حساسترین مرحله در فرآیند بلع است. چرا که در این مرحله اعمال متفاوتی جهت جلوگیری از آسپیراسیون انجام میشود. در واقع حلق یک شاه راه است که به بینی، دهان و مری متصل است. هنگام بلعیدن مواد غذایی مجاز هستند که وارد مسیر گوارشی یعنی مری و معده شوند و سایر فضاهای یاد شده باید توسط مکانیزمهای مختلفی بسته شوند. به همین دلیل پاسخ به سوال هنگام بلع چگونه راههای دیگر حلق بسته میشوند؟ بسیار مهم و قابل بحث به نظر میرسد.
در فرآیند بلع راه بینی توسط نرمکام و زبان کوچک بسته میشود. چنان چه عملکرد این عضله به دلایل مختلفی دچار آسیب شود، ممکن است فرد به هنگام بلع، خروج مواد غذایی از بینی را تجربه کند. در صورتی که در فرآیند بلع سالم هیچ گاه مواد غذایی به بینی راه نمییابند.
بسته شدن راه نای یکی دیگر از حساسترین مراحلی است که جهت جلوگیری از آسپیراسیون انجام می شود. زیرا عدم بسته شدن به موقع نای سبب ورود مواد غذایی به این منطقه و پس از آن ریه میشود که متعاقبا پنومونی و عفونت ریه را به دنبال خواهد داشت.
بسته شدن حلق هنگام بلع بطور همزمان توسط چند عامل صورت میگیرد؟
ابتدا حنجره توسط عضلات بالابرنده به فضای حلقی نزدیک میشود. سپس ساختاری برگی شکل به نام اپیگلوت که نقش مهمی در جلوگیری از آسپیراسیون به عهده دارد، روی نای قرار میگیرد و راه نای را میبندد و موجب بسته شدن حلق هنگام بلع میشود. در این هنگام اسفنگتر فوقانی مری که همواره در حالت عادی بسته است، برای چند ثانیه باز میشود و موجب ورود مواد غذایی به مسیر صحیح خود یعنی مری میشود. شکلگیری این مراحل منجر به عبورایمن مواد غذایی از حلق شده و از ورود آنها به بینی یا نای جلوگیری میکند. در این هنگام، مرحله حلقی بلع به اتمام رسیده و مرحله مروی بلع آغاز میشود. مشکلات و بیماریهای مختلف زیادی موجب مختل شدن این مراحل شده و فرآیند بلع را از حالت طبیعی خارج میکند!
مرحله مروی بلع
مرحله مروی بلع آخرین مرحله از سه مرحله بلع است.در این قسمت از مراحل بلع ، ماده غذایی توسط دو عامل یعنی نیروی جاذبه زمین و همچنین حرکات دودی شکل مری که توسط عضلات غیر ارادی مری کنترل میشود به سمت معده هدایت میشود و در انتها با شیره معده مخلوط شده و عمل گوارش و هضم مواد غذایی ادامه مییابد.
در صورت وجود مشکلاتی در مری نظیر سرطان، ریفلاکس، سوختگی و... ممکن است این مرحله از بلع به درستی انجام نشده و فرد احساس خفگی، گرفتگی، فشار و درد در گلو را حین قورت دادن تجربه نماید.
چه عواملی میتواند فرآیند بلع سالم را مختل نماید؟
هر عاملی که بسته شدن حلق هنگام بلع را مختل نماید و عضلات بلع که اجرا کنندگان اصلی در بلع سالم هستند را ضعیف کند، میتواند باعث اختلال بلع یا دیسفاژی شود. شایعترین علل اختلال بلع شامل موارد زیر هستند:
بیماریهای نورولوژیکی مانند پارکینسون، ام اس
سکته مغزی
تحلیل عضلات به واسطه افزایش سن و بیماریهای پیشرونده عضلات
ضربات مغزی، تومورهای مغزی و همچنین آسیب به مغز حین جراحی
تراکئوستومی
عفونت ریه یا پنومونی
عوامل یاد شده با تحت تاثیر قرار دادن عضلات حلق و حنجره، حرکات آنها حین عمل بلع را محدود کرده و باعث میشوند بسته شدن حلق هنگام بلع، به درستی صورت نگیرد و بخشی از مواد غذایی از حلق وارد نای و ریه شده و فرد مشکلات نظیر عفونت ریه و مشکلات تغذیه را تجربه کند.
زمانی که فرد علائم اختلال بلع را نشان میدهد ادامه تغذیه از راه دهان بسیار خطرناک است و عواقب جبرانناپذیری به دنبال خواهد داشت. لذا بهترین تصمیم در این گونه مواقع، توقف تغذیه از راه دهان برای جلوگیری از آسپیراسیون و سو تغذیه و مشورت با یک متخصص بلع درمانی است. بلع درمانگر با توجه به ماهیت اختلال بلع بیمار، شدت علائم و سایر موارد در مورد نحوه ادامه تغذیه بیمار تصمیم خواهد گرفت.
نتیجه گیری
هنگام بلع چگونه راههای دیگر حلق بسته می شود؟ شاید شما هم به دنبال پاسخ به این سوال باشید. بسیاری از بیماران به لحاظ ذهنی نیازمند داشتن فهم صحیح از مکانیسم بلع طبیعی برای کسب آمادگی برای شروع جلسات بلع درمانی هستند. در صورت پاسخ به سوال هنگام بلع چگونه راههای دیگر حلق بسته میشود؟ اطلاعات زیادی در مورد سازوکار طبیعی بلع در انسان به بیمار ارائه میشود بنابراین بیمار برای شروع تغذیه از راه دهان باتمرکز بالاتر و ذهنی بازتر آماده میشود. فرآیند بلع یک فرآیند حساس است که از مراحل مختلفی تشکیل شده است. سه مرحله بلع شامل مراحل دهانی، حلقی و مروی است. عوامل و بیماریهای مختلفی سبب مختل شدن این مراحل و بروز اختلال بلع میشوند.
گروه بلع درمانی و توانبخشی ایران مد اس ال پی متشکل از بلع درمانگران باتجربه در این حیطه است که میتوانند با به روزترین ابزارها به ارزیابی و درمان اختلال بلع بپردازند. شما میتوانید. در صورت نیاز با ما در تماس باشید.
سوالات متداول شما
پاسخ به سوال هنگام بلع چگونه راههای دیگر حلق بسته میشود؟ چه کمکی به بیمار میکند؟
در این مدت ده ساله که در خدمت بیماران مبتلا به اختلال بلع هستم، بسیاری از بیماران به طور طبیعی آمادگی ذهنی مناسبی برای شروع جلسات بلع درمانی و انجام دستورزیهای لازم در منطقه گلو را نداشته و برخی هم از این کار واهمه دارند. در صورت ارائه توضیحات شامل و جامع به این بیماران در خصوص نحوه هماهنگی بلع توسط مغز و اندامهای بدن و چگونگی ایجاد انسدادهای حلقی و چگونگی تاثیر انجام درمان بر این مناطق بسیاری از بیماران آمادگی کافی برای انجام درمان را خواهند داشت و همچنین در حین بلع بیشتر به توصیههای ما عمل میکنند.
آیا بیمار به طور آگاهانه میتواند از آسپیراسیون جلوگیری کند؟
رعایت برخی از توصیهها مثل تغییر پوزیشن تغذیه، تغییر در غلظت ماده غذایی و مصرف ماده غذایی و مایعات طبق پروتکل درمانگر بلع قطعا با آگاهی کامل بیمار و یا همراه بیمار انجام میشود. انجام نظاممند این توصیهها در جلوگیری از آسپیراسیون موثر است. اما در صورتی که بیمار در مولفههای حرکتی بلع مشکل دارد و یا نقص کلی در فرایند بلع شکل گرفته است، عمل به توصیههای فوق الذکر هم مانع ورود ماده غذایی به مسیر تنفسی بیمار نخواهد شد.
|
اشتراک گذاری:
