تغذیه وریدی در چه کسانی استفاده میشود؟
تغذیه از رگ برای برخی افراد ضروری بوده و در شرایطی یکی از روشهای نجات برای درمانگران اختلال بلع و افراد مبتلا به دیسفاژی است. افراد نیازمند تغذیه وریدی شامل؛
1. کسانی که نیاز سریع به دریافت مواد غذایی دارند.
2. کسانی که قادر به خوردن و آشامیدن از طریق دهانشان نیستند.
3. کسانی که هوشیاری کافی برای تغذیه از دهانشان را ندارند.
4. کسانی که دچار سوء تغذیه شدید هستند.
5. کسانی که نیازمند دریافت داروها به شکل حاد و اورژانسی هستند.
استفاده از تغذیه وریدی محدویت سنی خاصی نداشته و از نوزادی تا کهنسالی در همه گروههای سنی قابل استفاده است. همچنین بر خلاف سایر روشهای تغذیهای نیاز به همکاری خاصی از جانب بیمار ندارد و در بیمارانی که سطح هوشیاری پایینی هم دارند به راحتی قابل اجرا است. بسته به این که تغذیه وریدی توسط چه رگی از بدن و در کدام نقطه از بدن انجام میشود، میتواند به انواع مختلفی تقسیمبندی شود.
در برخی از بیماران مبتلا به اختلال بلع ممکن است موقتا به دلیل بیثبات شدن شرایط پزشکی بیمار، کاهش سطح هوشیاری، عدم همکاری و وجود زخم در ناحیه دهان، امکان تغذیه دهانی فراهم نباشد. در این صورت ممکن است به عنوان اولین گزینه تغذیه از طریق لوله پیشنهاد شود اما تعبیه لوله علاوه بر خط تشدید رفاکس و اذیت شدن بیمار عوارض جانبی دیگری هم دارد. در این شرایط تغذیه وریدی یکی از بهترین گزینههای مدیریت مشکل تغذیه در اختلال بلع بیمار است.
منظور از تغذیه از رگ به طور کامل چیست؟
تغذیه وریدی کامل را TPN میگویند که در این روش میتوان تمام مواد و املاح ضروری مانند چربی، پروتئین و ویتامینهای بدن را برای یک نوبت تغذیهای فراهم کرد. این مواد برای حفظ انرژی برای انجام کارهای روزانه و در موارد حاد برای حفظ حیات فرد ضروری هستند. تغذیه وریدی کامل در مورادی که بیمار توان بلع موثر مواد غذایی را نداشته و یا به دلیل مشکلاتی نظیر رفلاکس تغذیه با لوله برایش کابرد نداشته باشد، قابل استفاده است. همچنین در مورادی تنظیم الکترولیت و آب بدن یکی از مهمترین هدفهای مداخلات پزشکی است که با تغذیه وریدی مقدور میباشد.
نحوه انجام تغذیه درون رگی
در تغذیه وریدی از یک کیسه حاوی مواد غذایی که سرم نام دارد استفاده میشود. این سرمها انواع مختلفی دارند که نوع مناسب آن با توجه به نیاز بیمار و شرایط پزشکی وی توسط پزشک معالج تعیین میگردد. پس از انتخاب سرم، یک کاتتر یا لوله باریک مواد غذایی را به یک پورت یا آنژیوکت میرساند که داخل رگ نصب شده و مواد سرم از آنجا مستقیم وارد جریان خون میشود. سرعت ورود مواد سرم به داخل رگ توسط یک پیچ مدرج قابل تنظیم است که میتواند از چند دقیقه تا چند ساعت طول بکشد. تعیین مدت زمان مورد نیاز جهت تغذیه وریدی به طور کامل به عهده پزشک است.
در بیمارانی که دائما نیاز به دریافت دارو یا خونگیریهای متوالی هستند برای جلوگیری از آسیب به رگهای محیطی از یک پورت دائمی در محل یکی از رگهای اصلی بدن نظیر گردن یا سینه به جای استفاده از آنژیوکت استفاده میشود که سهولت زیادی را جهت تغذیه وریدی و سایر تزریقات فراهم میکند.
در تغذیه وریدی سرعت جذب موادغذایی و مواد دارویی بسیار بالاست. بنابراین علائم بیمار پس از مدت زمان کوتاهی ممکن است تغییر کند و بیمار علائم بهبودی سریعی را نشان دهد. درمواردی هم به علت درشت بودن مواد تزریقی (چربی و پروتئین) امکان پارگی عروق و یا انسداد رگهای محیطی بالا بوده و یکی از مشکلات شایع تغذیه از رگ میباشد. بعضی از بیماران به علت شرایط پزشکی حاد و یا از دست دادن آب بدن و سوء تغذیه، به اصلاح بد رگ هستند. این مشکل منجر به کند شدن بهبودی بیمار و محدود شدن نتیجه مثبت تغذیه وریدی میشود. تعبیه سی وی پی لاین و پورت دائم این مشکل را به طور کامل حل میکند. البته در برخی از بیماران تعبیه این کاتترها مقدور نیست.
تغذیه وریدی توسط چه کسی و در چه محلی باید انجام شود؟
عمل نصب تغذیه از رگ توسط یک پرستار انجام میشود. یکی از مهمترین مراحل انجام تغذیه وریدی، نصب پورت در محل مناسب داخل رگ است چرا که اگر آنژیوکت به درستی داخل رگ نباشد، مواد داخل سرم زیر پوست نشت کرده و عوارض بعدی را به دنبال خواهد داشت. تغذیه وریدی میتواند در منزل، در کلینیک، در بیمارستان، در آمبولانس یا مکانهای دیگر انجام شود.
عوارض تغذیه وریدی چیست؟
تغذیه وریدی به شکل کلی یکی از ایمنترین و کمخطرترین روشهای تغذیهای است. اما اگر به شکل طولانی مدت استفاده شود و یا به شکل اصولی نصب و جایگذاری نشود، میتواند عوارض زیر را به دنبال داشته باشد:
1. کبودی، تورم، حساسیتهای پوستی در محل آنژیوکت
2. تشنج یا حمله ناگهانی به دنبال تغذیه وریدی
3. ورم دست و پا یا انقباضات ناگهانی عضلات
4. جا به جایی لخته و بروز سکته مغزی
درصورت مشاهده هرگونه علائم بالا به هنگام تغذیه وریدی، سریعا پزشک خود را مطلع کرده تا اقدامات پزشکی انجام شود.
تغذیه کامل وریدی در نوزادان چگونه انجام میشود؟
یکی از مشکلات شایع در نوزادان نارس که در واحدهای NICU نگهداری میشوند، مشکلات تغذیهای و خطر آسپیراسیون یا پریدن شیر به داخل گلو هنگام خوردن شیر است. در این شرایط چگونگی تغذیه در اختلال بلع اهمیت دو چندانی پیدا میکند. یکی از بهترین گزینهها هنگامی که نوزاد دچار سوء تغذیه است، تغذیه وریدی یا تغذیه از رگ است.
تغذیه کامل وریدی در نوزادان مزایا و معایب گوناگونی دارد. یکی از مزایای آن تامین سریع و ایمن مواد غذایی مورد نیاز نوزاد هنگام تغذیه در اختلال بلع است به خصوص زمانی که نوزاد خود قادر به مکیدن شیر از طریق دهان از سینه مادر یا از سرشیشه نیست. از طرف دیگر به دلیل ظریف بودن رگهای آنها، فرآیند تغذیه کامل وریدی در نوزادان کمی مخاطرهآمیز بوده و ممکن است باعث آسیب فیزیکی به آنها طی تغذیه وریدی شود.
سخن آخر
تغذیه وریدی به هنگام مواجه با سوء تغذیه شدید یا زمانی که بیمار مشکل تغذیه در اختلال بلع را تجربه میکند، یکی از درمانهای پیشنهادی برای کمک به بیمار است. از میان موارد پیشنهاد شده برای مدیریت کوتاه مدت مشکل تغذیه در اختلال بلع، سادهترین و ایمنترین آنها استفاده از تغذیه وریدی است.
در این مقاله به توصیف تغذیه از رگ و نحوه انجام آن پرداختیم. گروه Iranmedslp یک تیم توانبخشی در حیطه بلع درمانی است که هدف آن کمک به بیماران دارای اختلال بلع است که توانایی تغذیه از راه دهان را به دلایل گوناگون از دست دادهاند. این تیم متشکل از بهترین بلع درمانگران است که در معتبرترین بیمارستانهای تهران مشغول به ویزیت بیماران هستند و به آنها کمک میکنند تا توانایی مجدد غذا خوردن از راه دهان را پیدا کنند و مشکل تغذیهای آنها رفع گردد. درست است که تغذیه وریدی درمان موقتی مناسبی برای حل مشکل حاد تغذیهای بیمار است، اما مهمترین اقدام در این موارد رفع مشکل بلع است که توسط گفتاردرمانگران فعال در زمینه اختلال بلع انجام میشود. در صورت نیاز به مشاوره یا درمان تغذیه در اختلال بلع با ما در تماس باشید.
|
اشتراک گذاری:
