کار زبان کوچک در گلو چیست؟

 زبان کوچک کجاست و کارش چیست؟ (کاربرد زبان کوچک)

زمانی که شما دهان خود را تا حداکثر ممکن باز می‌کنید، ساختاری کوچک رو به پایین در گلوی خود مشاهده می‌کنید که زبان کوچک یا Uvula نام دارد. در زیر زبان کوچک عضله بالابرنده نرم کام قرار دارد. این عضله با انقباض خود سبب بالا کشیدن نرمکام و همچنین زبان کوچک در گلو می‌شود. بنابراین کار زبان کوچک در گلو تا حد زیادی به عملکرد صحیح این عضله بستگی دارد.
به طور کلی کار زبان کوچک در گلو در صحت عملکرد گفتار و بلع تاثیر بسزایی دارد. ما برای تولید صداهای خلفی نظیر "ک" و "گ" نیاز داریم که نرمکام به سمت بالا برود. همانطور که اشاره شد این امر توسط عضله بالابرنده نرم‌کام که به زبان کوچک متصل است انجام می‌شود. در صورتی که کار زبان کوچک در گلو به درستی انجام نشود (به دلایل مختلفی که به آن اشاره خواهد شد) و نرم‌کام حین تولید این صداها به درستی بالا نرود، کیفیت تولید این صداها مختل می‌شود.
 دومین کار زبان کوچک در گلو، بستن راه بینی حین بلع است. حلق ما شبیه یک چهارراه است که در اطراف آن ساختارهای مختلفی وجود دارد. از سمت بالا به بینی، از جلو به دهان، از پایین به نای و مری متصل است. حین بلع طبیعی راه بینی توسط زبان کوچک و راه نای توسط اپیگلوت بسته می‌شود. بنابراین غذا به شکل صحیح وارد مری و سپس معده می‌شود.
در صورتی که کار زبان کوچک در گلو حین بلع به درستی انجام نشود، راه بینی حین غذا خوردن به درستی بسته نمی‌شود و ما شاهد بالا آوردن غذا از بینی خواهیم بود. در این مشکل مقداری از غذای خورده شده توسط فرد حین قورت دادن مواد غذایی از بینی بیرون می‌ریزد. در صورتی که اگر کار زبان کوچک در گلو به درستی انجام شود شاهد چنین مواردی از مشکل در بلع غذا نخواهیم بود.
سومین کار زبان کوچک در گلو مسدود کردن بینی حین ادای صداهای دهانی است. جایگاه تولید برخی از صداها نظیر"م" و "ن" از بینی است، در صورتی که سایر صداهای دهانی از داخل دهان تولید می‌شوند. یعنی مخرج تولید آنها دهان است. کار زبان کوچک در گلو این است که حین تولید صداهای خیشومی پایین باشد و راه بینی را باز بگذارد تا جریان هوا وارد حفره بینی شود که صداهای خیشومی تولید شوند. در حالی که حین تولید صداهای دهانی کار زبان کوچک در گلو این است که با بالا رفتن و بستن راه بینی اجازه ورود هوا به بینی را ندهد و از این جریان هوای بازدمی برای تولید صداهای دهانی استفاده شود. گویی کار زبان کوچک در گلو مانند یک سوپاپ است که جریان خروج هوا بین دهان و بینی را مدیریت می‌کند. بروز مشکلات گفتاری بزرگسالان حتی در اندک موارد اختلال درکار زبان کوچک در گلو هم محسوس خواهد بود.
همچنین صدای تودماغی در بیمارانی که کار زبان کوچک در گلویشان مختل است، به وفور مشاهده می‌شود. بیمارانی که نرم کامشان کوتاه باشد یا حفره‌ای در آن وجود داشته باشد، مستعد صدای تودماغی خواهند بود. خروج هوای بازدمی از حفره بینی به دلیل نقص در کار زبان کوچک در گلو و یا آسیب‌های ساختاری آن باعث تغییر صدای بیمار به صدای تودماغی می‌شود.

عوامل اصلی اختلال در کار زبان کوچک در گلو چه مواردی هستند؟

کار زبان کوچک در گلو مشارکت در بلع و گفتار صحیح است. عوامل مختلفی ممکن است کار زبان کوچک در گلو را مختل کنند. این آسیب‌ها ممکن است در ساختار یا عملکرد زبان کوچک در گلو باشد. در ادامه به برخی از مهم‌ترین عوامل تاثیرگذار روی کار زبان کوچک در گلو اشاره می‌کنیم:
1-    شکاف کام: شکاف لب یا کام نوعی آسیب مادرزادی است که باعث بسته نشدن لب یا نرم‌کام حین دوران جنینی می‌شود. این شکاف حین تولد ممکن است آشکار یا پنهان باشد. وجود چنین شکافی در نرم کام و زبان کوچک باعث می‌شود نوزاد تازه متولد شده به درستی شیر نخورد. چرا که کار زبان کوچک در گلو، بستن راه بینی حین غذا خوردن یا شیر خوردن است. درچنین نوزادی شاهد عدم توانایی در مکیدن و قورت دادن شیر و مشکل در بلع غذا خواهیم بود. بالا آوردن غذا از بینی از مهمترین علائم اختلال بلع در این گروه به شمار می‌رود.
شکاف کام از طریق جراحی قابل بسته شدن است و بعد ازجراحی، تغذیه نوزاد به واسطه بهبود کار زبان کوچک در گلو پیشرفت می‌کند.  
2-    بد عملکردی دریچه کامی حلقی:
یکی دیگر از عواملی که کار زبان کوچک در گلو را تحت تاثیر قرار می‌دهد، عدم انقباض مناسب عضله بالابرنده نرم کام است. عدم عملکرد صحیح این عضله ممکن است در اختلالات مختلفی نظیر سکته مغزی مغزی، ضربه مغزی، دیستروفی و سایر مشکلات نورولوژیک بروز یابد. در چنین شرایطی به دلیل اختلال در کار زبان کوچک در گلو، اختلال  بلع و گفتار دیده می‌شود و ممکن است غذاها از بینی بیرون بریزد. دراین بیماران بالا آوردن غذا از بینی را شاهد خواهیم بود. همچنین گفتار فرد حالت صدای تودماغی یا خیشومی پیدا می‌کند. زیرا کار زبان کوچک در گلو بستن راه بینی حین گفتار است که به درستی انجام نمی‌شود.
3-    عفونت:
عفونت لوزه‌ها یا غدد بزاقی انتهای دهان از عواملی است که کار زبان کوچک در گلو را با مشکل مواجه می‌کند. لوزه‌ها در چنین شرایطی به دلیل عفونت متورم می‌شوند و فضای بیشتری را نسبت به حالت طبیعی اشغال می‌کنند. در نتیجه فرد ممکن است احساس خفگی یا گرفتگی در انتهای گلوی خود داشته باشد.

علائم وجود مشکل در کار زبان کوچک شامل چه مواردی است؟

1.    بیرون ریختن مواد غذایی حین بلع
2.    کیفیت گفتار با صدای تودماغی و خیشومی حین مکالمه 
3.    کاهش حجم هوای بازدمی
4.    خروپف حین خواب
5.    وجود آپنه یا قطع نفس حین خواب
چگونه کیفیت کار زبان کوچک در حفره حلق بینی را ارزیابی کرده و مشکلاتش را تشخیص دهیم؟
ارزیابی کار زبان کوچک در گلو به دو شکل امکان‌پذیر است: 
1-    دستگاهی
2-    عملکردی
یک گفتار درمانگر یا متخصص گوش و حلق و بینی وظیفه ارزیابی کار زبان کوچک در گلو را بر عهده دارد. او می‌تواند از دستگاه‌هایی نظیر FEES و یا نیزومتر جهت ارزیابی کار زبان کوچک درگلو بهره ببرد. این موارد روش‌هایی مطمئن و کم خطر برای پی بردن به ضعف کار زبان کوچک در گلو است.
روش دیگر ارزیابی غیر مستقیم است. در این روش گفتار درمانگر از نحوه غذا خوردن بیمار، صدای بیمار، حجم تنفس وی و مشاهده ساختارهای دهانی به وجود مشکل درکار زبان کوچک در گلو پی می‌برد.

درمان بد عملکردی کار زبان کوچک در گلو چگونه است؟

در صورتی که بد عملکردی کار زبان کوچک در گلو ناشی ازمشکلات عصبی و نورولوژیک باشد، تمرینات گفتار درمانی به بهبود آن‌ها کمک می‌کند. گاهی اوقات که عضله بالابرنده نرم‌کام فلج شده است و توانایی بالا بردن زبان کوچک را ندارد، استفاده از پروتزهای کامی کمک کننده است.
به طور کلی یک گفتار درمانگر می‌تواند با همکاری پزشک گوش و حلق و بینی یک برنامه درمانی خاص برای از بین بردن مشکلات کار زبان کوچک در گلو طراحی و اجرا کند.
برای درمان نقص در کار زبان کوچک در گلو تمرینات مختلفی توسط گفتار درمانگر طراحی می‌شود. درمان نقص در کار زبان کوچک در گلو از سایر تمرینات گفتار درمانی و بلع درمانی متفاوت است. اینجا در گروه گفتار درمانی ایران مد اس ال پی با طراحی تمرینات متنوع برای حل مشکلات گفتاری بزرگسالان و اختلال بلع بزرگسالان همراه شما خواهیم بود.

سخن آخر

کار زبان کوچک در گلو برای عملکرد گفتاری و بلع همه افراد ضروری است. زبان کوچک یک ساختار آویزان در انتهای گلو است. کار زبان کوچک در گلو جدا کردن ناحیه بینی از دهان است. عملکرد صحیح زبان کوچک حین بلع و گفتار مهم است و وجود بدعملکردی در کار زبان کوچک در گلو سبب اختلالات مختلفی می‌شود که به آن اشاره شد. مشکلات گفتار بزرگسالان و اختلال بلع بزرگسالان از مثال‌های مهم نتیجه اختلال در کار زبان کوچک در گلو هستند. ارزیابی و درمان مشکلات زبان کوچک به عهده گفتار درمانگر است و او با ارزیابی‌های مستقیم و غیر مستقیم علت مشکلات را بررسی می‌کند. گروه ایران مد اس ال پی با داشتن تجهیزات کافی در ارزیابی و درمان بدعملکردی در کار زبان کوچک در گلو می‌تواند به درمان مشکلات این گروه از افراد کمک کند.