علت صاف کردن مکرر گلو و درمان آن چیست؟

پاک کردن گلو و صاف کردن مکرر آن به چه دلایلی رخ می‌دهد؟

علت صاف کردن مکرر گلو هم ممکن است به دلایل پزشکی مثل رفلاکس یا اختلال بلع مرتبط باشد و هم به عنوان عارضه جانبی برخی داروها یا سیگار کشیدن طولانی مدت باشد. در این بخش ما علت صاف کردن مکرر گلو و درمان آن را تک تک مورد بررسی قرار می‌دهیم.
1.    ترشحات پشت حلقی
سینوس‌ها، حلق و بینی هر فردی موکوس تولید می‌کند. وقتی که موکوس تولید می‌شود و به سمت حلق رانده می‌شود، ترشحات پشت حلقی نامیده می‌شود. گاهی ما به صورت ناخوداگاه این ترشحات حلقی را قورت می‌دهیم بنابراین اگر فردی اختلال بلع داشته باشد به دنبال عدم توانایی در بلعیدن ترشحات پشت حلقی عمل پاک کردن گلو را مرتبا انجام می‌دهد. پس ارتباط اختلال بلع و پاک کردن گلو توجیه می‌شود.
علت ترشحات پشت حلقی مواردی مثل عفونت، آلرژی و رفلاکس اسید معده است. علاوه بر نیاز به صاف کردن مکرر گلو فردی که ترشحات پشت حلقی دارد ممکن است زخم گلو، بلعیدن مکرر و گرفتگی صدا را نیز تجربه کند.
2.    رفلاکس
یک نوع از رفلاکس یا برگشت اسید معده که به آن LPR یا رفلاکس بی صدا گفته می‌شود، یکی دیگر از علل صاف کردن مکرر گلو است. LPR زمانی اتفاق می‌افتد که اسید معده به فضای پشت حلق و داخل حلق و حنجره راه پیدا می‌کند و باعث التهاب این نواحی می‌شود و علاوه بر پاک کردن گلو مشکلات دیگری مثل زخم گلو، مشکل حنجره و تار صوتی، گرفتگی صدا و اختلال بلع ایجاد می‌کند.
3.    آلرژی‌ها
آلرژی زمانی اتفاق می‌افتد که سیستم ایمنی به آلرژن‌ها واکنش بیش از حد نشان دهد در حالی که این آلرژن‌ها معمولا بی ضرر هستند. آلرژی باعث ترشح موکوس اضافه و در نتیجه صاف کردن مکرر گلو می‌شود و مشکلات دیگری مثل آبریزش بینی و چشم و عطسه می‌شود.
4.    اختلال بلع
اختلال بلع ناتوانی یا سختی در خوردن و آشامیدن است. اختلال بلع می‌تواند در نتیجه بیماری‌‌های نورولوژیک و یا آسیب‌های ساختاری رخ دهد. یکی از نشانه‌های اختلال بلع، پاک کردن گلو به صورت مرتب است. از دیگر علائم مهم اختلال بلع سرفه و خفگی حین خوردن است. اگر علت صاف کردن مکرر گلو و درمان آن به اختلال بلع مرتبط باشد مراجعه به گفتاردرمانی نیاز است که در این مورد در ادامه بیشتر توضیح خواهیم داد.
5.    داروها
برخی داروها ممکن است صاف کردن مکرر گلو را به عنوان عارضه جانبی ایجاد کنند. به عنوان مثال تحقیقات نشان داده است که داروهای کنترل کننده فشار ترشحات پشت حلقی را زیاد کرده و مشکلاتی مثل سرفه و پاک کردن گلو را ایجاد می‌کنند.

6.    اختلال تیک
تیک می‌تواند حرکات، صداها و یا کلماتی باشد که فرد ناگهانی و بدون کنترل آگاهانه انجام دهد. یکی از اختلالات رایج تیک، صاف کردن مکرر گلو است.
7.    مشکل حنجره و تار صوتی
اختلالات حنجره و تار صوتی مثل ندول و پلیپ تار صوتی باعث احساس وجود چیزی در پشت گلو در فرد می‌شود در نتیجه فرد مرتبا گلوی خود را پاک و صاف می‌کند. مشکل حنجره و تار صوتی علائم دیگری مثل گرفتگی صدا، نفس آلودگی صدا، صدای‌ خراش دار و احساس درد حین بلعیدن نیز برای فرد ایجاد می‌کند.
8.    سیگار
سرفه‌های همراه با ترشحات و صاف کردن مکرر گلو از مشکلات افرادی است که طولانی مدت سیگار می‌کشند.

9.    مشکلات عملکردی و ساختاری دستگاه گوارشی
بعضی مشکلات ساختاری مانند zenker diverticulumn که بد ساختاری مری است و درست عمل نکردن دریچه کریکوفارینژیوس که غذا را به سمت مری هدایت می‌کند باعث می‌شوند که عبور غذا به درستی صورت نگیرد و فرد احساس گیر کردن غذا در گلو داشته باشد و متعاقب آن پاک کردن گلو را دفعات زیاد انجام دهد.

راهکارهای درمانی برای برطرف کردن مشکل صاف کردن مکرر گلو چیست؟

همانند بسیاری از اختلالات، درمان صاف کردن مکرر گلو به علت آن بستگی دارد. پس با بررسی علت صاف کردن مکرر گلو و درمان آن به ادامه بحث می‌پردازیم. به طور کلی می‌توان گفت که با توجه به علت صاف کردن مکرر گلو و درمان آن ( پاک کردن مکرر گلو)، در سه دسته کلی دارویی، توانبخشی و مراقبتی را شامل می‌شود.
•    درمان پزشکی و دارویی: زمانی که علت صاف کردن مکرر گلو مواردی مانند آلرژی، اسید رفلاکس و ترشحات پشت حلقی باشد  با مصرف برخی داروها مانند آنتی هیستامین و آنتی بیوتیک و همچنین نازال اسپری مشکل فرد حل می‌شود. گاهی که مشکلات ساختاری وجود دارد مانند باز نشدن دریچه ورودی مری (کریکوفارینژیوس) جراحی و تعبیه استند مری به حل مشکل فرد کمک می‌کند.
•    درمان توانبخشی و گفتاردرمانی: درمان صاف کردن مکرر گلو وقتی که علت آن اختلال بلع و مشکل حنجره و تارصوتی باشد، گفتاردرمانی است. آسیب شناس گفتار و زبان و بلع یا گفتاردرمان فردی است که در زمینه درمان اختلالات بلع و گفتار و مشکلات حنجره و تارهای صوتی فعالیت می‌کند.
•    درمان مراقبتی: منظور از درمان مراقبتی؛ پیشگیری، عدم مواجه با محرک ها و یا حذف محرک‌هایی است که پاک کردن گلو را موجب می‌شوند یا تشدید می‌کنند. مثلا حذف سیگار یا عدم مواجه با موادی که باعث بروز واکنش‌های آلرژیک می‌شود. همچنین در مواردی مانند رفلاکس کنترل تغذیه و کاهش وزن در صورت وجود اضافه وزن برای از بین بردن مشکل ضروری است.

چه زمانی لازم است به پزشک مراجعه شود؟

اگر صاف کردن مکرر گلو باعث آزار و اذیت و به یک نگرانی برای فرد تبدیل شود، مراجعه به پزشک پیشنهاد می‌شود. صرف نظر از علت صاف کردن مکرر گلو و درمان آن اگر علائم زیر را داشتید بهتر است به دنبال مداخلات درمانی باشید:
    احساس وجود یا گیر کردن چیزی در گلو
    سوزش سر معده و قفسه سینه
    سرفه‌های مزمن
    دریافت یک داروی جدید
پزشک یک تاریخچه گیری پزشکی انجام خواهد داد و در صورت نیاز معاینات بالینی نیز برای بررسی بیشتر انجام می‌دهد و سپس با تشخیص علت مشکل درمان مناسب را ارائه خواهد کرد.

نتیجه گیری

علت صاف کردن مکرر گلو و درمان آن یک مسئله پزشکی چند جانبه است زیرا علت صاف کردن مکرر گلو موارد متعددی است و درمان آن ممکن است دارویی، گفتاردرمانی و مراقبتی و یا ممکن است ترکیبی از هر سه باشد. یکی از علل مهم پاک کردن گلو به صورت مرتب اختلال بلع است. ارتباط اختلال بلع با پاک کردن گلو از این نظر است که عدم توانایی در بلع بزاق و ترشحات پشت حلقی و یا مواد غذایی باعث صاف کردن مکرر گلو می‌شود. در صورتی که شما نشانه‌های یاد شده را داشتید می‌توانید از گروه ایران مد اس ال پی کمک بگیرید.

منابع:

https://www.medicalnewstoday.com/
https://www.ncbi.nlm.nih.gov/