آفازی بروکا چیست؟

به صورت کلی آفازی به اختلال و عدم توانایی در برقراری ارتباط کلامی در اثر آسیب به مغز گفته می شود. آفازی انواع متفاوتی دارد، یکی از آنها آفازی بروکا نام دارد. آفازی بروکا اختلال تکلم در اثر ضایعه مغزی در ناحیه ای است که بروکا نامیده می شود که در لوب فرونتال در قسمت چپ مغز قرار دارد و مسئول بیان گفتار و عملکردهای حرکتی مرتبط با گفتار است.

اختلالات آفازی به دو دسته ی روان و غیر روان دسته بندی می شوند. درآفازی روان فرد توانایی تکلم و صحبت دارد اما ممکن است از نظر معنا و محتوا درست و مناسب نباشد اما در آفازی غیر روان فرد درک گفتاری مناسب دارد اما توانایی بیان کردن و پاسخ دادن ندارد یا گفتار فرد محدود و کوتاه است. آفازی بروکا در این دسته قرار می گیرد. یعنی فرد درک گفتاری مناسب اما بیان آسیب دیده و محدود دارد. همچنین این افراد معمولا درک خواندن دارند اما توانایی نوشتن ندارند. یه صورت کلی می توان گفت که در آفازی بروکا مشخص ترین ویژگی عدم توانایی در بیان کردن چه به صورت کلامی و چه به صورت نوشتاری می باشد و به همین دلیل است که این نوع آفازی را expressive نیز می گویند.

عوامل ایجاد کننده آفازی بروکا چیست؟

•    سکته های مغزی
•    تومورهای مغزی
•    جراحی های سر و گردن
•    ضربه به سر
•    عفونت مغز
•    بیماری های مغز و اعصاب پیشرونده مثل آلزایمر
عوامل ذکر شده در بالا شرایطی هستند که می توانند باعث بروز اختلال تکلم در اثر ضایعه مغزی یا آفازی از جمله آفازی بروکا شوند.

آفازی بروکا چه علائمی دارد؟

همانطور که پیشتر توضیح داده شد یکی از مهم ترین علائم آفازی بروکا این است که فرد قادر به درک گفتار دیگران می باشد اما نمی تواند به صورت کلامی پاسخ دهد هر چند که ممکن است فرد درجاتی از عدم درک گفتار داشته باشد اما اختلال و عدم توانایی در بیان بیشترین مشکل بیمار است. معمولا بیمار در این شرایط مضطرب و پریشان می شود. سایر علائم آفازی بروکا شامل موارد زیر می باشد:
    توانایی بیان کلمات و عبارات ساده و کوتاه به صورت محدود
    عدم توانایی در بیان جملات
    مشکلات گرامری در گفتار
    حذف برخی از کلمات در جمله ها
    مشکل در ساختن یک جمله صحیح و کامل
    فرد در بیان افعال نسبت به اسم ها بیشتر مشکل دارد.
    مشکل در تلفظ صداها و کلمات پیچیده
    ناتوانی در خواندن
    ناتوانی در نوشتن
    اختلال در نامیدن
    ممکن است فرد توانایی تکرار کلمات و عبارات را داشته باشد اما در بیان آنها به صورت خود انگیخته ناتوان باشد.
    نقص در واژه یابی
    مشکل در درک کامل گفتار و صحبت های اطرافیان
    نقص در حرکات عضلات دهان و زبان

درمان آفازی بروکا چگونه است؟

قبل از درمان آفازی بروکا و درمان اختلال تکلم در اثر ضایعه مغزی لازم است که تشخیص درست توسط پزشک و تیم درمان صورت گیرد. در ابتدا پزشک سعی می کند با بیمار ارتباط برقرار کند و با ارزیابی های بالینی توانایی های کلامی فرد اعم از توانایی درک و بیان گفتار را بررسی کند سپس سایر تست های تشخیصی مثل سی تی اسکن و ام ار ای صورت خواهد گرفت. این عکس برداری ها مناطق دقیق آسیب دیده در مغز را مشخص خواهند کرد. بعد از تشخیص نیاز به درمان آفازی بروکا خواهد بود.

ابتدا درمان های پزشکی مانند مداخلات دارویی توسط پزشک معالج که نورولوژیست یا متخصص مغز و اعصاب است آغاز می شود تا بیمار شرایط نسبتا ثابتی از نظر هوشیاری به دست آورد و از خطراتی مانند تشنج یا سکته مجدد مصون بماند. در درمان آفازی بروکا و اختلال تکلم در اثر ضایعه مغزی گفتاردرمانگر یا آسیب شناس گفتار و زبان مهم ترین نقش را دارد. گفتاردرمانگر از زمانی که بیمار شرایط ثابتی از نظر هوشیاری و پزشکی به دست می آورد می تواند درمان آفازی بروکا را آغاز کند. در واقع گفتاردرمان می تواند مداخلات لازم برای اختلال تکلم در اثر ضایعه مغزی را به سرعت و حتی از زمانی که بیمار بستری است آغاز کند.

آسیب شناس گفتار و زبان عملکرد گفتاری و زبانی بیمار را به صورت بالینی و با استفاده از تست های استاندارد مورد بررسی قرار خواهد داد و سپس با توجه به سطح توانایی های بیمار در برقراری ارتباط و درک و بیان گفتار برنامه درمانی کاملی را طرح ریزی خواهد کرد.
درمان آفازی بروکا می تواند از بیان آواها و صداهای منفرد شروع شود و تا گفتار پیوسته ادامه یابد. درمان آفازی بروکا نیاز به جلسات درمانی منظم و پیگیری تمرینات توسط شخص و خانواده دارد. لازم است که خانواده و شخص برای درمان کامل آفازی بروکا صبور باشند زیرا درمان اختلال تکلم در اثر ضایعه مغزی زمانبر است و گاهی ممکن است ماه ها به طول انجامد.

بهترین راه‌ها برای پیشگیری از آفازی بروکا کدام اند؟

واقعیت این است که یک راهکار صد در صد تضمینی برای پیشگیری آفازی بروکا یا جلوگیری از اختلال تکلم در اثر ضایعه مغزی وجود ندارد. به طور مثال در برخی موارد آفازی بروکا به دنبال تومورهای مغزی و جراحی در نواحی ای که مرتبط با درک و بیان گفتار هستند، رخ می دهد. در چنین مواردی ممکن است پیشگیری آفازی بروکا امکان ناپذیر باشد، اما گاهی راهکارهایی وجود دارد که خطرات ابتلا به عواملی که موجب ایجاد آفازی بروکا می شوند مثل سکته های مغزی را کاهش داد که صد در صد موثر هستند. برای مثال در بسیاری از موارد اختلال تکلم در اثر ضایعه مغزی به دنبال سکته های مغزی ای رخ می دهد که فرد فشار خون کنترل نشده یا مشکلات قلبی عروقی داشته است در چنین مواردی با مراجعه به پزشک و کنترل عواملی مثل فشار خون و دیابت تا حد زیادی ریسک ابتلا به سکته های مغزی و به دنبال آن اختلال تکلم در اثر ضایعه مغزی کاهش می یابد. در مواردی که امکان پیشگیری آفازی بروکا وجود ندارد با مداخلات به موقع و زودهنگام توانبخشی مانند گفتاردرمانی می توان تا حد زیادی به بیمار در به دست آوردن توانایی های تکلم کمک کرد.
چند راهکار ساده برای پیشگیری از آفازی بروکا:
1.    بر اساس توصیه های پزشک ورزش کنید و فعالیت داشته باشید.
2.    تغذیه سالم داشته باشید.
3.    اگر سیگار می کشید ترک کنید.
4.    وزن خود را در محدوده متناسب نگه دارید.
5.    فشار خون، قند و چربی خود را مانیتور کنید و در صورت بالا بودن هر یک با پزشک برای پایین آوردن و کنترل آن مشورت کنید.

نتیجه گیری

آفازی بروکا چیست؟ سوالی که پس از بروز علائم اختلال گفتاری در ذهن بسیاری از خانواده های افراد مبتلا به اختلال تکلم شکل می‌گیرد. آفازی بروکا روند به یاد آوری، چینش صدا‌ها در کلمه و کلمات در جمله را بهم ریخته و فرد را در برقراری ارتباط موثر مستاصل می‌کند. درمان اختلال آفازی بروکا توسط گقتاردرمانگر با استفاده از روش‌های معینی تنظیم می‌شود. نتیجه گیری از درمان به شدت مشکل بیمار، علائم پزشکی همراه و میزان همکاری و روحیه بیمار بستگی دارد. درمانگران ما در مجموعه ایران مد اس ال پی بهترین متودهای درمانی را برای بیمار شما تنظیم می‌کنند. از اینکه تا انتهای این مقاله همراه ما بودید صمیمانه از شما تشکر می‌کنیم.