چرا اختلال بلع به دنبال عفونت گلو ویروسی ایجاد می‌شود؟

بلعیدن و غذا خوردن یک فرآیند پیچیده است که نیازمند هماهنگی و عمل دقیق عضلات ناحیه دهان، گلو، حلق، مری و معده است. اختلال در عملکرد این اندام‌ها یا عضلات آنها می‌تواند باعث اختلال و سختی در بلع شود. عضلات و ساختارهای حلق که در ناحیه گلو تمرکز یافته‌اند مهم‌ترین نقش در بلعیدن ایمن را دارند. بدیهی است هر گونه آسیب به ناحیه گلو یا بروز عفونت گلو ویروسی، اختلال در عملکرد عضلات حلق ایجاد خواهد کرد و بلعیدن غذا و مایعات را برای انسان دشوار می‌سازد.

عفونت‌های ایجاد شده توسط ویروس‌ها باعث التهاب و ورم گلو و حلق می‌شود که به دنبال آن علائم اختلال بلع از جمله احساس درد حین بلع، عدم توانایی در قورت دادن مواد جویدنی و سفت، گیر کردن غذا در گلو و گاهی برگشت مواد غذایی از حلق به دهان بروز می‌کند. بنابراین عفونت گلو ویروسی می‌تواند با مختل کردن مکانیسم بلع، تغذیه دهانی را برای انسان دشوار کند.

چه نوع عفونت‌های ویروسی باعث اختلال بلع می‌شوند؟

•    عفونت گلو ویروسی ممکن است در اثر یک سرما خوردگی ساده و یا ویروس انفولانزا ایجاد شود. در این موارد معمولا به دنبال عفونت ایجاد شده توسط ویروس، التهاب در ناحیه گلو ایجاد می‌شود و گاهی به دنبال ملتهب شدن لوزه‌ها، فضای دهان و حلق محدود شده و بلع دردناک برای بیمار ایجاد خواهد کرد بنابراین فرد معمولا احساس درد حین بلع دارد.
•    عفونت گلو ویروسی از نوع هرپس که مری را درگیر می‌کند و با ملتهب کردن دریچه فوقانی مری علائمی مانند سختی در فرو بردن لقمه غذا و گیر کردن غذا در گلو ایجاد می‌کند.
•    نوع دیگری از عفونت گلو ویروسی که با اختلال بلع مرتبط است به اختصارvzv نام دارد که با درگیر کردن اعصاب کرانیال، خصوصا عصب‌های 9 و 10 که نقش بسیار مهمی در عملکرد بلع دارند باعث بروز اختلال بلع در بیمار می‌شود. این ویروس در بیماری‌هایی که التهاب و عفونت در سیستم عصبی مرکزی ایجاد می‌شود، مثل مننژیت یا آنسفالوپاتی ممکن است دیده شود. البته این نوع از عفونت گلو ویروسی که اختلال بلع حلقی ایجاد می‌کند، نادر است و شیوع بالایی ندارد.
•    عفونت‌ها و پنومونی‌های ناشی از بستری‌های طولانی مدت در بیمارستان، حضور طولانی مدت NGT در ناحیه حلق و ساکشن‌های متعدد ریسک عفونت گلو ویروسی را برای بیمار بالا می‌برد و ممکن است به دنبال ورم گلو، فرد دچار دیسفاژی یا اختلال بلع شود و یا در صورت دیسفاژیک بودن امکان تشدید اختلال بلع در بیمار را بیشتر خواهد کرد.
•    ویروس کووید 19 نیز ممکن است به دلایلی مانند عفونت و ورم گلو عوارضی مانند اختلال بلع در بیمار ایجاد کند. اینکه اختلال بلع در بیماری کرونا چگونه ایجاد می‌شود قابل بحث است و در ادامه بیشتر توضیح خواهیم داد.

چگونه اختلال بلع در بیماری کرونا ایجاد می‌شود؟

تحقیقات نشان داده است که اختلال بلع در بیماری کرونا بیشتر در بیمارانی مشاهده شده است که بستری طولانی مدت در بیمارستان داشته‌اند، خصوصا در آن دسته از بیمارانی که به دنبال درگیری شدید ریوی تحت درمان‌هایی مثل orotracheal intubation یعنی تنفس مصنوعی با دستگاه ونتیلاتور قرار گرفته‌اند. افرادی که تحت اینتوباسیون قرار می‌گیرند به دلیل عبور لوله‌ی تنفسی از حلق و حنجره، محدودیت در حرکات عضلات حلق و حنجره را تجربه خواهد کرد به همین دلیل افراد بعد از اکستوبه شدن یعنی خارج شدن دستگاه تنفس مصنوعی درجاتی از اختلال بلع را نشان می‌دهند. دلیل توجیه کننده دیگر برای بروز اختلال بلع در بیماران کوویدی که اینتوبه شده‌اند، پایین بودن سطح هوشیاری و احتمال آسپیره شدن بزاق (نشت بزاق و ترشحات به فضای ریه) است.
اختلال بلع در آن دسته از بیماران کرونا که اینتوباسیون نداشته‌اند نادر است اما پژوهش‌های مطالعات موردی نشان داده است که درجاتی از اختلال بلع در این دسته از بیماران کرونا نیز ممکن است مشاهده شود که می‌تواند با عفونت‌های تنفسی و یا بدعملکردی تنفسی ناشی از استفاده از وسایل کمکی تنفسی باشد و همچنین ضایعات عصبی مستقیم این ویروس نیز دلیل دیگر اختلال بلع در بیماران کرونا است. هر چند که این نوع آسیب‌ها معمولا تمایل به بهبودی خودبخودی دارند اما نباید تاثیر آنها را بر وضعیت کلی سلامت را دست کم گرفت.

درمان گیر کردن غذا در گلو در عفونت گلو ویروسی چیست؟

حال که فهمیدیم که اختلال بلع در عفونت گلو ویروسی چگونه و به چه دلیل رخ می‌دهد، درمان اختلال بلع ناشی از آن ممکن است برای شما سوال شود. به طور کلی درمان ورم گلو، احساس درد حین بلع، گیر کردن غذا در گلو و به طور کلی اختلال بلع در عفونت گلو ویروسی با توجه به نوع درگیری و ویروس متفاوت است.

در برخی از بیماران درمان‌های دارویی و پزشکی اولویت دارد و به رفع علائم اختلال بلع کمک خواهد کرد. در موارد دیگری ممکن است مداخلات بلع درمانی نیاز باشد. بلع درمانی توسط گفتاردرمانگران انجام می‌شود اما همه‌ی گفتاردرمانگران در حیطه‌ی بلع درمانی کار نمی‌کنند و به همین دلیل فقط از درمانگرانی که در این حیطه فعالیت دارند باید کمک گرفت. در پاره‌ای از موارد نیز ممکن است بهبودی خودبخودی اتفاق بیفتد.

سخن آخر

عفونت گلو ویروسی با اختلال بلع مرتبط است. از آنجایی که تمرکز مهم‌ترین اعصاب و عضلات درگیر در بلع در ناحیه گلو می‌باشد، بنابراین هر گونه عفونت ویروسی که مشکلاتی مانند التهاب و ورم گلو، آسیب به اعصاب عضلات بلع و همچنین اختلال در عملکرد عضلات بلع ایجاد کند، می‌تواند غذا خوردن فرد را با مشکل مواجه کند. اختلال بلع در بیماری کرونا از جمله موارد عفونت گلو ویروسی است. درمان  اختلال بلع در عفونت گلو ویروسی بسته به شرایط بیمار ممکن است دارویی، توانبخشی بلع یا بهبودی خودبخودی باشد. چنانچه سوالی دارید که در طی مقاله به آن پاسخ داده نشده است می‌توانید با ما از طریق وبسایت و یا تلفن در تماس باشید.