منظور از اسپاسم چیست؟
اسپاسم، تنش و سفتی واژههایی هستند که به تون عضلانی نابهنجار نسبت داده میشود. در حالت عادی مقدار و سطح مشخصی از انقباض در عضله وجود دارد اما وقتی اسپاسم ایجاد میشود، عضله به صورت غیر ارادی بیش از حد منقبض میشود. در چنین شرایطی عضله به صورت سفت و اسپاستیک حس میشود. اسپاسم میتواند در نتیجه عوامل مختلفی مثل بهم خوردن تعادل الکترولیتهای بدن، بیماریهای نورولوژیک (مغز و اعصاب)، کاهش آب بدن و یا حتی استفاده بیش از حد از عضله رخ دهد. اسپاسم مانع از عملکرد طبیعی عضله میشود و در حرکات عضلات محدودیت ایجاد میکند و در مواردی نیز ممکن است دردناک نیز باشد. اسپاسم میتواند در هر ناحیهای از بدن رخ دهد و ما در این مقاله بیشتر به اسپاسم حلق و حنجره و تنش گلو خواهیم پرداخت.
اسپاسم حلق و حنجره چگونه به وجود میآید؟
همانطور که در ابتدا گفته شد سفتی عضلات گردن در نواحی مختلفی از گردن و گلو میتواند رخ دهد. اما در این مقاله تنش گلو در نواحیای که با اسپاسم حلق و حنجره مرتبط است، برای ما مهم است. اسپاسم حلق و حنجره ممکن است در هر دو ناحیه به طور همزمان و یا به صورت جداگانه در یکی از این ناحیهها رخ دهد. اسپاسم حلق و حنجره، ماهیت صحبت کردن و بلعیدن ما را تحت تاثیر قرار میدهد و باعث میشود که اختلال صوت و اختلال بلع برای افراد به وجود آید. اسپاسم حلق و حنجره به دلیل تغییر ماهیت ساختار و عملکرد عضله در تومورهای سر و گردن یا تغییر در مدارهای اکستراپیرامیدال در مغز به دنبال بیماریهای مغز اعصاب مثل پارکینسون و سکتههای مغزی رخ میدهد.

دلایل اسپاسم گلو چیست؟
اسپاسم و تنش گلو دلایل زیادی میتواند داشته باشد که ما در اینجا به صورت دسته بندی شده به انها اشاره میکنیم:
بیماریهای نورولوژیکی که در آنها تون عضلانی عضلات و اندامها به دلیل تغییرات در مدارهای مغز یا تغییرات در ترشح هورمونهای مغز، عوض میشود و به صورت شل یا سفت شدن عضله خود را نشان میدهد. بیماریهایی مانند پارکینسون، ALS ، PSP و سکتههای مغزی.
تومورهای مغزی
تومورهای سر و گردن
رفلاکس. رفلاکس اسید معده در برخی از موارد که خیلی شدید است و برگشت اسید معده به سمت بالا و تا گلو صورت میگیرد به دلیل آسیبی که اسید معده به بافت حلق و حنجره و تارهای صوتی وارد میکند باعث تغییر ماهیت تون عضلات این ناحیه نیز میشود.
هر گونه شرایط و یا پروسیجهایی که منجر به التهاب شود. مثلا ساکشنهای متعدد ناحیه حلق به دلیل فراوانی ترشحات حلقی
برخی درمانهای پزشکی مانند رادیوتراپی نیز باعث سفتی عضلات گردن میشود.
مسائل روانشناختی و بیماریهای روانشناختی. در بیماریهای روانشناختی به دلیل بالا بودن سطح اضطراب و تنش، اسپاسم حلق و حنجره نیز دیده میشود و فرد گزارشهایی مبنی بر درد و سرفه کردن حین غذا خوردن دارد.
آیا تنش گلو نشانههای خاصی دارد؟
بله. تنش و اسپاسم گلو با علائمی مثل احساس وجود جسم گرد مانند داخل گلو، احساس التهاب در گلو، بلع دردناک، سختی و مشکل در قورت دادن غذا، ناتوانی در فرو دادن لقمههای سفت و جامد، سرفه کردن حین غذا خوردن، تغییر کیفیت صدا به حالتهایی مانند نفس آلودگی و گرفتگی صدا، ناتوانی در بلند صحبت کردن و کاهش بلندی صدا حین صحبت کردن از مهمترین علامتهایی هستند که در اسپاسم حلق و حنجره دیده میشود.
با توجه به مشکلات متعددی که تنش گلو برای فرد میتواند ایجاد کند؛ درمان اسپاسم گلو اهمیت ویژهای پیدا میکند. اما سوال اینجاست که برای درمان اسپاسم گلو چه اقدامی باید انجام داد. در ادامه مطالب به همه مواردی که به درمان اسپاسم گلو کمک میکند اشاره خواهیم کرد.

درمان اسپاسم گلو چگونه است؟
درمان اسپاسم گلو نیاز به ریشه یابی دقیق مشکل دارد چرا که اگر در ابتدا علت دقیق سفتی عضلات گردن را ندانیم انجام هر گونه درمان اشتباه باعث تشدید مشکل فرد خواهد شد. در اینجا برای اینکه بهتر با درمان اسپاسم گلو آشنا شوید این درمانها را به چند دسته مختلف دسته بندی میکنیم.
1. درمانهای دارویی: وقتی که علت اسپاسم حلق و حنجره رفلاکس باشد داروهای آنتی رفلاکس به کاهش علائم رفلاکس و در نتیجه درمان اسپاسم گلو کمک خواهد کرد. همچنین استفاده از داروی والیوم که ریلکس کننده عضلات هستند برای درمان اسپاسم گلو به کار میرود. البته مهم است که توجه کنید که هر گونه دارو برای درمان اسپاسم گلو باید با تجویز پزشک استفاده شود و به هیچ عنوان این داروها به صورت خود سر مصرف نشود.
2. تزریق بوتاکس. تزریق بوتاکس برای درمان اسپاسم گلو زمانی که اسپاسم در سطح عضلات فوقانی مری باشد، کاربرد دارد.
3. جراحی. گاهی به علت اسپاسم شدید در سطح حلق و حنجره و خصوصا دریچه فوقانی مری مایوتومی به عنوان گزینهای برای درمان اسپاسم گلو به کار میرود.
4. توانبخشی. در درمانهای توانبخشی گفتاردرمان نقش کلیدی در درمان اسپاسم گلو خواهد داشت خصوصا زمانی که اسپاسم در سطح حلق و حنجره است مداخلات گفتاردرمانی در درمان اسپاسم گلو بسیار کمک کننده خواهد بود. همانطور که در ابتدا نیز گفته شد گاهی ممکن است تنش گلو به حدی باشد که عضلات شانه و اطراف گردن را نیز درگیر کند که در این موارد کمک گرفتن از فیزیوتراپ و اقدامات فیزیوتراپی به برای درمان اسپاسم گلو مورد نیاز است.
5. مشاوره. استفاده از کمک روانشناس در مواردی که سفتی عضلات گردن به علل سایکولوژیک مثل استرس و اضطراب رخ داده است به بهبودی و درمان اسپاسم گلو کمک خواهد کرد.
دسته درمان | توضیح |
|---|---|
درمانهای دارویی | داروهای آنتیرفلاکس برای کاهش رفلاکس و اسپاسم گلو، همچنین والیوم برای ریلکس کردن عضلات استفاده میشود. مصرف فقط با تجویز پزشک. |
تزریق بوتاکس | برای اسپاسم عضلات فوقانی مری کاربرد دارد. |
جراحی | در اسپاسم شدید حلق و حنجره، عمل مایوتومی روی دریچه فوقانی مری انجام میشود. |
توانبخشی | گفتاردرمانی نقش اصلی دارد. در موارد تنش گسترده، فیزیوتراپی نیز کمککننده است. |
مشاوره | برای اسپاسم ناشی از استرس یا اضطراب، روانشناس میتواند بسیار مؤثر باشد. |
نتیجه گیری
درمان اسپاسم گلو موارد متعددی از جراحی و دارویی تا درمانهای توانبخشی مثل گفتاردرمانی و همچنین مشاوره است. درمان اسپاسم حلق و حنجره به از بین بردن مشکل قورت دادن غذا و مشکلات صوت کمک میکند. درمان اسپاسم حلق و حنجره بر عهدهی گفتاردرمانگر است. در تیم ایران مد اس ال پی درمانگران مجرب در زمینه اختلال بلع و صوت به راحتی میتوانند به شما در درمان اسپاسم گلو کمک کنند. شما میتوانید از طریق تماس تلفنی و یا سایت با ما در ارتباط باشید.
منابع:
1. وبسایت https://my.clevelandclinic.org
2. وبسایت https://www.mayoclinic.org
سوالات متداول
دست ورزیهای گفتار درمانی با هدف کاهش اسپاسم در عضلات برای درمان اسپاسم گلو به کار میرود. به دلیل کوتاه شدن عضله و سفت شدن بافت ابتدا و انتهای آن امکان ایجاد درد توسط تمرینات بلع درمانی وجود دارد. شما میزان درد خود را به درمانگر خود گزارش دهید اما بهترین راه برای کاهش تنش و درمان اسپاسم گلو، ماساژ بلع است.
طول دوره درمان برای هر فردی متفاوت بوده با برخی با درمانهای کوتاه مدت فشرده جواب میگیرند. اما برخی دیگر مخصوصاً در مواردی که اسپاسم گلو تکرار شونده و برگشت پذیر باشد، طول دوره درمانشان زیاد بوده و نیازمند تنظیم جلسات طولانی مدت هستند.
|
اشتراک گذاری: