طولانی شدن زمان غذا خوردن چه ارتباطی با اختلال بلع دارد؟
اختلال بلع به هر گونه مشکل در خوردن و آشامیدن گفته میشود. اختلال بلع به صورت سرفه حین و یا بعد از قورت دادن آب و غذا، سختی و ناتوانی در فرو دادن لقمه غذایی، ناتوانی در بلع مایعات، گیر کردن غذا در گلو و علامتهایی از این دست خود را نشان میدهد. در غذا خوردن سالم و مناسب یکی از فاکتورهای مهم بحث timing است. این بدین معنا است که فاصله زمانی مناسب در فازهای مختلف غذا خوردن به درستی صورت گیرد و انتقال غذا از دهان به حلق و از حلق به مری و معده در زمان بندی مناسب صورت گیرد. اگر timing بلع به درستی صورت نگیرد میتواند زمینه ساز طولانی شدن زمان غذا خوردن شود.
یکی از مشکلات رایج دوران سالمندی، اختلال بلع است. اختلال بلع در سالمندان به دلایل مختلفی از جمله کهولت سن و ضعف عضلات و بیماریهای دوران سالمندی دیده میشود. بیماریهای دوران سالمندی که اغلب با اختلال بلع همراهند، بیماریهای نورولوژیک هستند که شامل: پارکینسون، پی اس پی، آلزایمر، دمانس و ای ال اس میشوند. این بیماریهای نورولوژیک اغلب با ایجاد مشکلاتی مانند ضعف عضلانی، کندی حرکات عضلات بلع، مشکلات حسی حرکتی دهانی و ناتوانی مغز در پردازش اطلاعات حسی باعث طولانی شدن مدت زمان جویدن، بلعیدن و بهم ریختگی زمان بندی مراحل مختلف بلع میشوند که به تبع آن طولانی نگه داشتن غذا در دهان و طولانی شدن زمان غذا خوردن را در سالمندانی که این بیماریها را دارند، میبینیم.
در بزرگسالان طولانی شدن زمان غذا خوردن میتواند بدون عارضه جسمی و یا بیماری خاصی وجود داشته باشد. در برخی اختلالات سایکولوژیک فرد فوبیای غذا خوردن دارد. این ترس از غذا خوردن میتواند به دنبال تجربههای ناگوار حین غذا خوردن مانند خفگی و گیر کردن غذا در گلو شکل گرفته باشد. گاهی بدون وجود چنین تجربیاتی و تنها به دلیل مشکلات ذهنی و روانی ممکن است فرد بلع همراه با تاخیر داشته باشد.
در کودکان و نوزادان نیز ممکن است طولانی شدن زمان غذا خوردن مشاهده شود. در کودکان گاها طولانی شدن زمان غذا خوردن ناشی از مشکلات رفتاری است اما در برخی دیگر از موارد کودک به علت مشکلات بیش حسی دهانی، مشکلات حسی حرکتی دهانی و مشکلات جویدن؛ غذا را در مدت زمان طولانی بخورد و یا حتی توانایی خوردن برخی بافتهای غذایی خاص مانند جامدات را نداشته باشد. در نوزادان نیز خصوصا نوزادانی که نارس هستند یعنی زودتر از موعد مقرر به دنیا میآیند به دلیل کامل نشدن رشد نوزاد و وزن پایین ممکن است طولانی شدن زمان غذا خوردن یعنی طولانی شدن شیر خوردن نوزاد را شاهد باشیم. طولانی شدن زمان شیر خوردن نوزاد با سینهی مادر معمولا در این نوزادان مشاهده میشود زیرا در روزهای اولیه پس از تولد این نوزادان زود خسته میشوند و شیر خوردن آنها بسیار زمانبر میشود.
دلایل طولانی شدن زمان غذا خوردن چیست؟
طبق توضیحات گفته شده علت طولانی شدن زمان غذا خوردن در گروههای سنی مختلف، متفاوت است.
در بزرگسالان و سالمندان:
• ضعف و بی حالی
• بیماریهای دوران سالمندی
• اختلالات هوشیاری
• اختلال بلع
• مشکلات جویدن و نداشتن وضعیت دندانی مناسب برای جویدن
• کاهش اشتها
• مشکلات حافظه
• اضطراب و ترس از غذا خوردن
• عوامل سایکولوژیک
در کودکان:
• اختلالات حسی دهانی
• سندرمهای ژنتیکی که با اختلالات فک و دهان همراه هستند.
• مشکلات حسی حرکتی دهانی
• اختلالات رفتاری
• اختلالات رشدی
در نوزادان:
• نارس بودن نوزاد
• پایین بودن وزن نوزاد
• سندرم RDS که مرتبط با اختلالات تنفسی در نوزادان است.
• مشکلات حسی دهانی
• ضعیف بودن رفلکس مکیدن و بلعیدن
• عدم هماهنگی مکیدن، بلعیدن و تنفس
آیا راهکارهایی برای درمان طولانی شدن زمان غذا خوردن وجود دارد؟
درمان طولانی شدن زمان غذا خوردن باید از وجوه مختلف مورد بررسی قرار گیرد. اگر طولانی شدن زمان غذا خوردن به علت اختلال بلع باشد کمک گرفتن از بلع درمانگر به ایمن شدن شرایط بلع بیمار و کاهش مدت زمان تغذیه کمک خواهد کرد. بلع درمانگر گفتاردرمانگری است که در حیطهی اختلالات بلع فعالیت دارد. در کودکان و نوزادانی که به دلایل مشکلات حسی حرکتی دهانی، مشکلات جویدن و یا ضعیف بودن رفلکس مکیدن و بلعیدن، غذا و شیر خوردن طولانی مدت میشود باز هم گفتاردرمانگر است که میتواند به درمان طولانی شدن زمان غذا خوردن کمک کند.
اگر فرد به دنبال تجربههای منفی در غذا خوردن هنگام غذا خوردن دچار ترس و اضطراب میشود و مدت زمان غذا خوردن وی بیش از حد نرمال میشود و یا در کودکانی که به دنبال مشکلات رفتاری غذا خوردن را طولانی میکنند، کمک گرفتن از مشاور و روانشناس به بهبود وضعیت تغذیه کمک خواهد کرد.
همانطور که گفته شد در سالمندان مشکلات بلع و طولانی نگه داشتن غذا در دهان ناشی از اختلالات هوشیاری و فراموشی زیاد است. در این موارد لازم است که بیمار سالمند توسط پزشک نورولوژیست ( مغز و اعصاب) ویزیت شود و داروهای لازمه جهت بهتر شدن عملکرد مغزی را دریافت کند. این افراد در بیشتر موارد به خدمات بلع درمانی هم نیاز دارند.
نتیجه گیری
طولانی شدن زمان غذا خوردن از جهات مختلف میتواند مورد برسی قرار گیرد. در سالمندان، بزرگسالان، کودکان و حتی نوزادان به دلایل مختلف میتواند طولانی شدن زمان غذا خوردن اتفاق بیفتد. یک علت شایع در نگه داشتن غذا در دهان در سالمندان بیماریهای دوران سالمندی است. در کودکان این امر بیشتر به مشکلات حسی حرکتی دهانی مربوط میشود و در نوزادان معمولا به دلیل نارس بودن و مشکلات ناشی از آن. درمان طولانی شدن زمان غذا خوردن با توجه به علت و گروه سنی متفاوت است اما در بیشتر موارد گفتاردرمانگر نقش کلیدی دارد. در مواردی هم مداخلات دارویی پزشک و روان درمانگری به حل مشکل کمک خواهد کرد. گاهی ممکن است درمان ترکیبی از کمک سه گروه یاد شده و تیمی باشد.
ما در تیم ایران مد اس ال پی با داشتن درمانگرانی با تجربه و موفق در درمان اختلالات بلع در بیماران مختلف و در گروههای سنی متنوع به شما اطمینان میدهیم که میتوانیم در حل مشکلتان شما را یاری دهیم.
سوالات متداول شما
آیا طولانی شدن مدت غذا خوردن درمان خانگی دارد؟
افرادی که غذا خوردنشان طول میکشد و سرعت تغذیه شان پایین است مشکلی در فیزیولوژی بلعشان دارند که با درمانهای خانگی امکان برطرف شدن وجود ندارد. گرچه تغییر رژیم غذایی به افزایش سرعت غذا خوردن این بیماران کمک میکند، باید در نظر داشت که بهترین و مناسبترین روش درمانی انجام گفتار درمانی یا بلع درمانی روزانه است.
بلع درمانی برای رفع اشکال طولانی شدن زمان غذا خوردن چه اقداماتی را انجام میدهد؟
تحریکهای حسی با دمای سرد، افزایش حس در ناحیه دهان، بیشتر کردن آگاهی حسی دهانی و همچنین درمان شناختی از جمله اقداماتی است که بلع درمانگر برای رفع مشکل طولانی شدن زمان غذا خوردن به کار میبرد.
|
اشتراک گذاری:
