آندوسکوپی بینی چیست؟

همانطور که گفته شد آندوسکوپی بینی روشی برای مشاهده‌ی فضای داخلی بینی، گلو، حلق و حنجره است. در این روش لوله آندوسکوپ که یک ابزار باریک و انعطاف پذیر پزشکی( تلسکوپ) است، از فضای بینی عبور کرده و وارد فضای پشت بینی( نازوفارنکس) می‌شود و سپس با عبور از فضای پشت دهان(اوروفارنکس) وارد فضای حنجره و نای می‌شود.

سر لوله اندوسکوپ یک دوربین بسیار کوچک وجود داد که از طریق آن فردی که آندوسکوپی بینی و سینوس را انجام می دهد فضای داخلی بینی و حلق و حنجره را می بیند. همچنین با استفاده از آندوسکوپی بینی و سینوس می توان عمل نمونه برداری( بیوپسی) توسط پزشک متخصص انجام شود. همچنین آندوسکوپی بینی یک روش سودمند جهت ارزیابی عملکرد بلع بیمارانی که دچار اختلال بلع یا دیسفاژی هستند، می باشد زیرا با این روش مواد غذایی و یا مواد خارجی وارد شده به فضای حنجره و نای (آسپیراسیون) دیده می‌شود. در واقع آندوسکوپی بینی نه تنها می‌تواند ارزیابی درستی از عملکرد بلع بیمار نشان دهد بلکه در تشخیص اختلال بلع نیز سودمند است.

در طول آندوسکوپی بینی و سینوس چه اتفاقی می افتد؟

آندوسکوپی بینی نیاز به بستری در بیمارستان ندارد و به صورت سرپایی هم در بیمارستان و هم در کلینیک‌ها و درمانگاه‌های تخصصی قابل انجام می‌باشد. انجام این تست نیاز به بیهوشی ندارد اما بی حسی موضعی لازم است. کسی که آندوسکوپی بینی را انجام می‌دهد به منظور اینکه عملیات برای فرد دردناک نباشد با استفاده از یک اسپری فضای بینی را بی حس می‌کند. در این فرایند از فرد خواسته می‌شود که به حالت صاف بنشیند و سرش را به تکیه گاهی تکیه دهد. متخصص لوله آندوسکوپ را وارد بینی و سپس فضای حلق و حنجره می‌کند و دوربینی که سر لوله تعبیه شده است، تصاویر را به مانیتور می‌فرستد و متخصص می‌تواند فضاهای گفته شده را ببیند و هرگونه ناهنجاری ساختاری را تشخیص دهد. 
علاوه بر این در طول تست ممکن است از بیمار خواسته شود که حرکات خاصی انجام دهد مثلا گونه هایش را باد کند، صحبت کند، یک مایع رنگی شده را قورت دهد و یا زبانش را حرکت دهد. انجام این کارها توسط بیمار باعث می شود تا پزشک و یا هر فرد متخصص دیگری که تست را انجام می‌دهد به نقص‌های عملکردی این ساختارها پی ببرد. آندوسکوپی بینی و سینوس یک فرایند کوتاه مدت است و حدودا پنج دقیقه به طول می‌انجامد. این تست ممکن است کمی دردناک باشد اما آسیب زننده نیست. در روش FEES یا آندوسکوپی بینی برای ارزیابی عملکرد بلع و تشخیص اختلال بلع از بیمار خواسته می‌شود که ماده‌ی رنگی را ببلعد سپس همزمان متخصص حرکات عضلات حلق و حنجره را از طریق مانیتور چک می‌کند. در صورتی که ماده‌ی رنگی در فضای حنجره و سطح تارهای صوتی دیده شود، تشخیص اختلال بلع محرض خواهد شد.

آندوسکوپی بینی برای چه افرادی انجام می شود؟

انجام آندوسکوپی بینی در موارد زیر توصیه شده است:

• پولیپ بینی
• خونریزی های مکرر بینی
• سینوزیت مزمن
• احتمال وجود سرطان در فضای بینی یا حلق و حنجره
• اختلال بلع (دیسفاژیا)
• اختلالات گفتاری (آفونیا)
• مشکلات تنفسی در حین خواب (آپنه)

انجام آندوسکوپی از طریق بینی برای چه بیمارانی کاربرد ندارد؟

بیمارانی که مبتلا به سرطان‌های منتشر حفره دهان، حلق و حفره بینی هستند.
بیمارانی که دچار افت هوشیاری هستند.
بیمارانی که همکاری لازم برای انجام تست را ندارند.
بیماران مبتلا به آسپیراسیون شدید
بیماران مبتلا به /و تحت مراقبت‌های تنفسی شدید

چه آمادگی هایی قبل از انجام تست آندوسکوپی بینی لازم است؟

بجز بی حسی موضعی هیچ آمادگی خاصی قبل از انجام تست لازم نمی باشد. بعد از انجام تست فرد می تواند فورا به منزل برگردد. احساس بی حسی ممکن است تا یک ساعت بعد از انجام تست در فرد وجود داشته باشد و افراد بایستی از خودن و آشامیدن تا زمانی که احساس عادی و نرمال در گلو را به دست آورند، خودداری کنند. لازم به ذکر است که انجام این تست توانایی فرد برای رانندگی کردن را تحت تاثیر قرار نمی دهد.

آیا آندوسکوپی بینی عوارض جانبی دارد؟

تقریبا همه‌ی تست‌ها‌ی آندوسکوپی بینی و سینوس بدون عوارض ومشکلات جانبی انجام می‌شود و روشی ایمن و بدون خطر است. ممکن است زخم های سطحی و کوچکی به مدت یک یا چند روز در بینی یا گلو ایجاد شود یا خونریزی خفیف بینی ایجاد کند که سریعا متوقف می شود. همچنین ممکن است عطسه در حین تست ایجاد شود که بعد از تمام شدن تست متوقف می‌شود. در صورت وجود انحراف تیغه بینی امکان خونریزی و آسیب به سپتوم بینی وجود دارد. در پولیپ‌های بزرگ بایستی محل پولیپ به درمانگر گزارش شود تا در صورت عدم اندیکاسیون همه موارد احتیاطی ذکر شده در نظر گرفته شود.

اطلاعات تست آندوسکوپی بینی در مدیریت اختلال بلع چه کاربردی دارد؟

انجام آندوسکوپی بینی در مدیریت اختلال بلع جز استاندارد طلایی در حیطه اختلال بلع است. در صورت دسترسی به این ابزار انجام آن در هر محیط درمانی توصیه شده است. آندوسکوپی از راه بینی یکی از معتبرترین تست‌های تشخیصی برای اثبات وجود مشکل بلع است. شاید برای خیلی از پزشکان و درمانگران تصمیم گیری و صادر کردن دستور شروع تغذیه دهانی و خروج لوله تغذیه از چالش برانگیزترین اقدامات حیطه درمان اختلال بلع باشد. با انجام آندوسکوپی بینی می‌توان در کوتاه ترین زمان ممکن نسبت به کفایت و یا عدم کفایت عمکلرد بلع بیمار نظر داد.
در آندوسکوپی بینی حضور و یا یا عدم حضور آسپیراسیون، باقی مانده مواد غذایی حلقی، پنتراسیون مواد غذایی، حضور محل التهاب، فلجی، ضعف و بی حرکتی ساختارهای مرتبط به بلع قابل بررسی هستند. در صورت عدم مشاهده موارد فوق بیمار مدنظر برای شروع تغذیه دهانی آمادگی لازم را دارد. 
در پروسه تشخیص گذاری این تست برای کسب اطلاعات دقیق تر ممکن است از مواد رنگی برای بررسی بلع بیمار استفاده شود. بلع این مواد، حضور و مسیر حرکت و باقی مانده آن‌های را در مسیر مشترک هوا و تغذیه برای ما مشخص خواهد کرد.

 نتیجه گیری

آندوسکوپی بینی از مهمترین ابزار تشخیص گذاری ایمنی بلع و یکی از بهترین تست‌های تشخیصی برای رصد توانایی بلع بیمار است. آندوسکوپی از طریق بینی اطلاعات مفیدی برای تصمیم گیری در رابطه به شروع و یا تأخیر در شروع تغذیه دهانی و خروج لوله تغذیه فراهم خواهد کرد. انجام این تست سریع اطمینان بیشتری برای درمانگران بلع برای عدم رخداد آسپیراسیون و ممانعت از ایجاد عفونت ریوی برای کادر سلامت ایجاد خواهد کرد. برای ارزیابی عملکرد بلع استفاده از آن در تمامی محیط‌های درمانی پیشنهاد شده است. ممنون که تا انتهای این مقاله همراه ما بودید. در صورتی که هنوز سوالاتی برای شما باقی مانده است می‌توانید در قسمت نظرات درج کرده و یا با ثبت درخواست مشاوره با درمانگران ما در تماس باشید.