چرا یک بیمار آلزایمری در معرض عفونت است؟

بیماران آلزایمری با افت عملکرد‌های شناختی و بیش از همگی مهارت‌ها با نقص در حافظه شناخته می‌شوند. پردازش‌های مغزی آسیب دیده در این افراد مبتلا به زوال عقل منجر به شکل‌گیری خطا در مهارت‌های خودیاری و خود کنترلی می‌شود. بیماری آلزایمر پیشرونده بوده و با افزایش سن بیمار علائم شدیدتری را شاهد خواهیم بود. همین مشکل بمرور بر توانایی تصمیم گیری و عمل مستقل این افراد تاثیر گذاشته و فرد برای انجام کوچک‌ترین کارها نیازمند مراقبت و کمک دیگران می‌شود. بهداشت فردی و اجتماعی هم از جمله مواردی است که نیازمند داشتن مهارت خود کنترلی و خود مدیریتی است. تصور بفرمایید که یک اگر سالمندی بهداشت دهانی را نتواند رعایت کند. پس از مدتی کوتاه عارضه دندانی بروز خواهد یافت.
یکی از علائم قابل توجه در بیماران آلزایمری، افت سطح هوشیاری است. آلزایمر یک بیماری پیش‌رونده است. بدین معنی که رفته رفته علائم بیماری در طول زمان گسترش می‌یابد. هم‌زمان سیستم ایمنی بیمار به شدت افت کرده و ما شاهد عفونت ریه در بیماران آلزایمری خواهیم بود.

بروز مشکل بلع در بیماران آلزایمری چگونه است؟

یکی دیگر از مشکلات بیماران آلزایمری، مشکلات مربوط به تغذیه است که نقش مهمی در کیفیت زندگی این بیماران دارد. درصد زیادی از عفونت ریه در بیماران آلزایمری به علت اختلال بلع در این افراد است. در حالی که بیمار آلزایمری متوجه نیست چه چیزی داخل دهانش است نمی‌تواند آن را به درستی قورت دهد، در نتیجه آن را به مدت طولانی در دهان نگه می‌دارد و در نهایت به دلیل آسپیراسیون (نشت مواد غذایی به داخل راه هوایی) ما شاهد عفونت ریه در بیماران آلزایمری هستیم.
گاهی بیمار در جویدن ماده غذایی دچار مشکل است و این امر باعث می‌شود لقمه غذایی بزرگ داخل گلوی بیمار بپرد و پس از تکرار مکرر این رویداد در طول تغذیه روزانه، عفونت ریه در بیماران آلزایمری را سبب شود. ضعف عضلات صورت و داخل دهان یکی دیگر از مشکلات این بیماران است. آن‌ها عمل قورت دادن را به سختی و به شکل ناکارآمد انجام می‌دهند، در نتیجه پس از مدتی عفونت ریه در بیماران آلزایمری عود می‌کند. مشکلات حسی به‌خصوص حس داخل دهان در بیماران آلزایمری به وفور دیده می‌شود. همین امر کافی است که مشکل بلع در بیماران آلزایمری ایجاد شده و عفونت ریه در بیماران آلزایمری را تشدید کند.
مشکلات رفتاری و خلقی نظیر عدم همکاری و لج‌بازی در این بیماران شایع است. گاهی این بیماران از خوردن غذا اجتناب کرده و خانواده مجبور به تغذیه اجباری می‌شوند. این امر احتمال بروز آلزایمر و اختلال بلع را افزایش داده که به نوبه خود عفونت ریه در بیماران آلزایمری را موجب می‌شود. یکی دیگر از مشکلات شایع در بیماران دارای آلزایمر، مشکل در نوشیدن مایعات است. آن‌ها هنگام خوردن آب، چای یا سایر نوشیدنی‌ها دچار سرفه می‌شوند که این مسئله در طولانی مدت باعث ایجاد عفونت ریه در بیماران آلزایمری می‌شود.
عدم اشتها و تمایل نداشتن به تغذیه، ازجمله مشکلات رایج این بیماران است.این وضعیت تغذیه‌ای در طولانی مدت آن‌ها را به شدت ضعیف  کرده و بدن آن‌ها را مستعد ابتلا به انواع عفونت از جمله عفونت ریه در بیماران آلزایمری می‌کند. و در مراحی پایانی آلزایمر و اختلال بلع، اوضاع تغذیه بیمار بحرانی‌تر شده و مشکل بلع در بیماران آلزایمری شدت می‌گیرد. در این شرایط بیمار قادر به قورت دادن ترشحات داخل دهان خود مثل بزاق نخواهد بود و آن را آسپیره می‌کند و این مسئله متعاقبا  عفونت ریه در بیماران آلزایمری را به دنبال خواهد داشت. در این شرایط برای جلوگیری از عفونت ریه در بیماران آلزایمری ممکن است از تراکستومی برای رفع مشکل بلع دربیماران الزایمری استفاده کنند. زمانی که از ورود ترشحات بزاق به داخل راه هوایی  جلوگیری شود، به آرامی علائم عفونت ریه در بیماران آلزایمری کاهش می‌یابد.

علائم عفونت ریه در بیماران آلزایمری چه هستند؟

بسته به میزان عفونت ریه در بیماران آلزایمری، سابقه آلزایمر و عفونت در بیمار، سن و سایر بیماری‌های همراه، علائم می‌تواند طیف گسترده‌ای داشته باشد. که شایع‌ترین علائم عفونت ریه در بیماران آلزایمری شامل موارد زیر است:
    سرفه کردن حین تغذیه یکی از مهم‌ترین علائم عفونت ریه در بیماران آلزایمری است که در صورت رخ دادن مکرر چنین رویدادی تغذیه دهانی باید فورا متوقف شود.
    سرفه کردن بعد از تغذیه نیز یکی دیگر از نشانه‌های عفونت ریه در بیماران آلزایمری است که نمایانگر اختلال بلع در بیماران آلزایمری است.
    افزایش ترشحات ریه و خلط نشانگر عفونت ریه در بیماران آلزایمری است که باید جدی گرفته شود.
    تب و کاهش هوشیاری از جمله علائمی هستند که به سرعت تشدید می‌شوند و احتمال وجود عفونت ریه در بیماران آلزایمری را بالا می‌برند.
یکی از علائم مهم پیش‌بینی کننده عفونت ریه ناشی از اختلال بلع در بیماران آلزایمری علامت نگه داشتن غذا در داخل دهان و عدم قورت دادن آن است. تحقیقات ارتباط مستقیم و قوی نگه داشتن غذا و آسپیراسیون را ثابت کرده‌اند!!!
 

برای درمان عفونت ریه در بیماران آلزایمری چه باید کرد؟

ابتدا باید علت آلزایمر و عفونت را جستجو کرد. بنابراین مراجعه به پزشک اولین اقدام است. پس از مشخص شدن علت آن، اگر مشکل بلع در بیماران آلزایمری علت اصلی عفونت باشد، یک متخصص بلع درمانی کار ارزیابی و درمان بلع بیمار را به عهده می‌گیرد. وی باتوجه به نتایج ارزیابی ممکن است تغذیه دهانی بیمار را قطع کرده و تغذیه از راه لوله‌های کمک تغذیه‌ای نظیر NG  یا PEG را پیشنهاد دهد. همچنین تغییر بافت مواد غذایی نظیر جویدنی، پوره و نیمه جامد از دیگر راهکارهای بلع درمانی است که همه این تصمیمات با توجه به شرایط بیمار اتخاذ می‌شود. در کنار بلع درمانی که کارکرد بلع بیمار و کیفیت تغذیه او را ارتقا می‌دهد، از داروهای آنتی‌بیوتیک برای رفع کامل عفونت ریه در بیماران آلزایمری استفاده می‌شود.
بهبود بلع بیمار دارای آلزایمر برای جلوگیری از عفونت در این بیماران بهترین خروجی بلع درمانی است. اکثر بیماران آلزایمری به این مهم دست می‌یابند. بازیابی و احیای بلع و دستیابی به بلع ایمن برای اکثر این بیماران مقدور بوده و با بلع درمانی حرفه‌ای امکان پذیر است. اما توجه به یک نکته بسیار حیاتی است. و آن هم امکان بروز مجدد علائم اختلال بلع است. حضور و همراهی یک گفتاردرمانگر متخصص در درمان اختلال بلع، شما را از علائم اختلال بلع و نحوه اقدام آگاه می‌سازد. در صورت عمل به توصیه‌های بلع درمانگر احتمال بروز عفونت ریه در بیماران آلزایمری در اثر اختلال بلع به شدت کاهش می‌یابد.

نتیجه‌گیری

عفونت ریه در بیماران آلزایمری می‌تواند مهم‌ترین عامل مرگ و میر در جمعیت این بیماران باشد. بیماران مبتلا به آلزایمر طیف وسیعی از مشکلات را در طول زندگی خود تجربه می‌کنند که یکی از آن‌ها عفونت ‌های مکرر ریه یا پنومونی است. مشکل بلع در بیماران آلزایمری به خصوص در مراحل پایانی این بیماری ، امری جدی و خطرناک است چرا که سبب عفونت ریه در بیماران آلزایمری می‌شود. ارتباط به یک متخصص بلع درمانی به شما این امکان را می‌دهد که علائم اختلال بلع در بیماران آلزایمری را به خوبی شناسایی کرده و نسبت به موارد خطر آگاه باشید. آگاهی از این علائم خطر با جلوگیری از ایجاد عفونت ریه در بیماران آلزایمری ارتباط مستقیم دارد. متخصصان بلع درمانی در مجموعه iranmedslp می‌توانند با ارزیابی و درمان دقیق مشکلات بلع در این بیماران خطر عفونت و آلزایمر را به شدت کاهش دهند. پس با ما در تماس باشید.