دسترسی سریع

گفتار درمانی

علت استفراغ بعد از خوردن غذا چیست؟

10 دقیقه

علت استفراغ بعد از خوردن غذا می‌تواند طیف گسترده‌ای از مشکلات ساختاری و عملکردی را شامل شود. این مسئله می‌تواند برای فرد و خانواده‌اش بسیار چالش‌برانگیز و آزاردهنده باشد و مشکلات زیادی را برای آن‌ها ایجاد کند. علت استفراغ بعد از خوردن غذا، هر چه باشد می‌تواند فرآیند تغذیه بیمار توسط خانواده را به کلی مختل کرده و تجربه لذت‌بخش غذا خوردن را برای فرد از بین ببرد. گاهی علت استفراغ بعد از خوردن غذا یک مسئله جزئی است که به سبک تغذیه‌ای مرتبط است و با کمی تغییرات حین تغذیه یا بعد از آن می‌توان به سادگی از آن پیش‌گیری کرد. در حالی که در سایر موارد علت استفراغ بعد از خوردن غذا ناشی از موارد جدی‌تر در سلامت فرد از جمله اختلال بلع یا موارد دیگر است و بیمار حتما باید تحت معاینات پزشکی قرار بگیرد تا دقیقا علت علت استفراغ بعد از خوردن غذا مشخص شود و اقدامات ضروری برای رفع کامل آن انجام شود. در این مقاله سعی داریم موارد مختلف علت استفراغ بعد از خوردن غذا را بررسی کنیم تا شما در داشتن آگاهی بیشتر در این زمینه همراهی کرده و به درمان مناسب برای حل این مشکل کمک کنیم. زیرا درمان بدون شناسایی علت استفراغ بعد از خوردن غذا میسر نیست.

author

سیما اعتباری | 02:09:23

cause-of-vomiting-after-eating

10 مورد از مهمترین موارد علت استفراغ بعد از غذا خوردن

 

مهم ترین دلایل استفراغ بعد از خوردن غذا


شناسایی بیماری‌های و نارسایی‌های مرتبط به بدن انسان از مهمترین فاکتورهای دستیابی به یک درمان معقول و قابل اطمینان است. در زیر به اهم علت استفراغ بعد از خوردن غذا اشاره می‌کنیم.


مسمومیت غذایی


مسمومیت غذایی یکی از شایع‌ترین موارد علت استفراغ بعد از خوردن غذا است که تقریبا هر فردی حداقل یک بار آن را تجربه کرده است. خوردن غذاهای ناسالم، تاریخ مصرف گذشته، آلوده و نامرغوب در محیط‌های مختلف نظیر رستوران‌ها و سلف‌ها و ... اصلی‌ترین علت استفراغ بعد از خوردن غذا به شکل ناگهانی و بدون سابقه قبلی است.
در مواردی که علت استفراغ بعد از خوردن غذا، مسمومیت غذایی باشد مراجعه به پزشک گوارش و مصرف برخی از سرم‌ها و قرص‌ها جهت پاکسازی سیستم گوارش توصیه می‌شود.


آلرژی غذایی یا حساسیت غذایی


دومین علت استفراغ بعد از خوردن غذا، آلرژی غذایی است. هر کس در طول زندگی خود به شکل تجربی متوجه شده که دل درد و تهوع بعد از غذا می‌تواند صرفا با مصرف برخی از غذاهای خاص ایجاد شود که بدن فرد با آن‌ها ناسازگار است. این واکنش‌ها در همه افراد یکسان نیست و سیستم گوارش هر فرد به شکل متفاوتی به مواد غذایی واکنش نشان می‌دهد.
اگر  علت استفراغ بعد از خوردن غذا به دلیل آلرژی باشد، مهم‌ترین اقدام جهت درمان آن ، شناسایی مواد آلرژی‌زا و حذف آن‌ها از برنامه غذایی فرد است. که در این صورت علائم فرد از بین خواهد رفت.

 

سکته مغزی و بیماری‌های حاد سیستم مغز و اعصاب


در بیماری‌های مرتبط به سیستم مغز و اعصاب احتمال بروز استفراغ بعد از غذا خوردن بسیار بالا است. در صورتی که علت استفراغ بعد از غذا خوردن یک بیماری مرتبط به سیستم مغز و اعصاب باشد، به احتمال زیاد سکته مغزی رخ داده است. در سکته‌های مغزی بروز علامت استفراغ از موارد شایع بوده و نیازمند بررسی توسط متخصص مغز و اعصاب و انجام اسکن مغز است.


فشار خون و بیماری‌های مرتبط به قلب و ریه


در صورت افزایش فشار خون و یا بهم ریختن ریتم تنفسی بیمار هم احتمال بروز استفراغ حین و پس از غذا خوردن در بیمار وجود دارد. فشار خون بالا یکی از مهمترین موارد علت استفراغ بعد از غذا خودن است.
 


ریفلاکس معده و اختلال بلع


گاهی علت استفراغ بعد از صرف غذا، ریفلاکس معده و اختلال بلع است. ریفلاکس به معنای بازگشت اسید معده به مری و حلق یا حنجره است که ممکن است به علت زخم معده و اختلال بلع به وجود بیاید.
در مواردی که علت استفراغ بعد از خوردن غذا ریفلاکس باشد، فرد دل درد و تهوع بعد از غذا را تجربه می‌کند. در این شرایط ممکن است فرد بعد از چند ساعت از غذا خوردن یا گاهی بعد از بیدار شدن از خواب شبانگاهی، علائمی نظیر ترش‌کردگی، سنگینی سردل، یا احساس سوزش یا تلخی را در نواحی گوارشی یا در دهان و حلق احساس کند.
زمانی که علت استفراغ بعد از خوردن غذا، ریفلاکس معده و اختلال بلع باشد، اصلاح سبک تغذیه و استفاده از راهکارهایی حین تغذیه یا بعد از آن، بسیار کمک‌کننده و پیش‌گیری‌کننده است.
توجه به این مسئله و تلاش برای رفع آن بسیار مهم است چرا که در صورت مزمن شدن ریفلاکس معده و اختلال بلع، ساختارهایی نظیر نظیر مری، حلق، حنجره دچار آسیب جدی می‌شوند. در موارد شدید ریفلاکس معده یا زخم معده ما شاهد بالا آوردن غذا از بینی نیز هستیم که برای فرد بسیار ناخوشایند است.


اضطراب و استرس و مشکلات روان‌شناختی


گاهی علت استفراغ بعد از خوردن غذا، اضطراب و استرس طولانی مدت یا مقطعی است. این شرایط منجر به ترشح هورمون‌‌هایی نظیرکورتیزول و اپی‌نفرین در بدن می‌شود که کاملا در فرآیند گوارش غذا ثاثیرگذار است و به عنوان سندروم روده تحریک پذیر یا IBS نیز شناخته می‌شود.
همچنین مشکلات روان‌شناختی ترشح اسید معده را افزایش داده و همین امر علت استفراغ بعد از خوردن غذا است.در مواردی که علت استفراغ بعد از خوردن غذا اضطراب و استرس است، مراجعه به روان‌پزشک جهت مصرف داروهای آرام‌بخش و مراجعه به روان‌شناس جهت روان‌درمانی و مشاوره ضروری به نظر می‌رسد.

 

بارداری


بارداری یکی از طبیعی‌ترین و رایج‌ترین موارد علت استفراغ بعد از خوردن غذا است. این امر در همه مادران بادار مشاهده مشاهده نمی‌شود و همچنین در کل طول بارداری ادامه‌دار نیست و به مرور زمان از شدت آن کاسته می‌شود.
اگر علت استفراغ بعد از خوردن غذا، بارداری باشد می‌توان با مراجعه به پزشک زنان و زایمان و انجام مشاوارات آن‌ها از عوارض استفراغ و حالت تهوع در دوران بارداری کاست.


شیمی‌درمانی و رادیوتراپی


یکی دیگر از موارد علت استفراغ بعد از خوردن غذا، عوارض داروهای شیمی‌درمانی و فرآیند پرتودرمانی است. برای کاهش اثرات شیمی‌درمانی و پرتودرمانی بر تغذیه و مشکلات گوارشی پس از آن می‌توان رژیم غذایی را اصلاح کرده و با گنجاندن مواد غذایی سالم و پرفیبر اثرات مخرب این رویداد را در بدن کاهش داد.


مشکلات کیسه صفرا


هنگامی که علت استفراغ بعد از خوردن غذا از کیسه صفرا باشد، با خوردن غذاهای پرچرب و سنگین تشدید می‌شود و فرد با خوردن این غذاها دچار دل درد و تهوع بعد از غذا می‌شود. در مواردی که علت استفراغ بعد از خوردن غذا مشکلات کیسه صفرا باشد، مراجعه به متخصص گوارش جهت بررسی دقیق مشکل و درمان کامل آن ضروری است.


میگرن و مشکلات عروقی مغز


گاهی در برخی از افرادی که دچار میگرن هستند به دنبال حملات سردرد، استفراغ نیز رخ می‌دهد. در شرایطی که علت استفراغ بعد از خوردن غذا، میگرن و مشکلات عروقی مغز یا تومور مغزی باشد، مراجعه هرچه سریع‌تر به پزشک مغز و اعصاب جهت پیگیری دقیق مشکل توصیه می‌شود.

 

علت / وضعیت

توضیحات و علائم همراه

اقدامات پیشنهادی

مسمومیت غذایی

شروع ناگهانی علائم بعد از مصرف غذای فاسد یا آلوده؛ تهوع، استفراغ

مراجعه به پزشک گوارش برای درمان و پاک‌سازی دستگاه گوارش

آلرژی یا حساسیت غذایی

واکنش گوارشی همراه با امکان علائم پوستی یا تنفسی؛ گاهی حاد و خطرناک

شناسایی و حذف ماده حساسیت‌زا از رژیم غذایی؛ در موارد شدید اقدامات اورژانسی لازم است

ریفلاکس معده / اختلال بلع

بازگشت اسید معده، تلخی دهان، نگرانی از سوزش یا درد حلق؛ گاهی بالا آوردن از بینی

اصلاح سبک خوردن، اجتناب از دراز کشیدن پس از غذا؛ مراجعه به پزشک در صورت مزمن بودن

اضطراب، استرس، مشکلات روانی

ترشح هورمون‌های استرس (کورتیزول، اپی‌نفرین)؛ گاهی همراه با سندروم روده تحریک‌پذیر

مراجعه به روان‌شناس یا روان‌پزشک برای درمان و مشاوره

بارداری

حالت تهوع شایع در سه‌ماهه اول؛ گاهی ادامه‌دار

مشورت با متخصص زنان برای مدیریت علائم و جلوگیری از کم‌آبی یا ضعف شدید

شیمی‌درمانی یا پرتودرمانی

داروهای سرطان‌زا عملکرد گوارشی را تحریک کرده و تهوع و استفراغ ایجاد می‌کنند

رژیم غذایی سالم و پر فیبر + مشورت با پزشک برای داروهای ضد تهوع

مشکلات کیسه صفرا

غذاهای چرب تهدید‌کننده هستند؛ احساس درد و تهوع بعد از غذا خوردن

مراجعه به پزشک گوارش برای بررسی و درمان لازم

میگرن یا مسائل عروقی مغزی

سردردهای شدید همراه با استفراغ؛ گاهی ناتوان‌کننده

بررسی توسط پزشک مغز و اعصاب؛ درمان علل زمینه‌ای

سکته مغزی یا بیماری‌های عصبی حاد

استفراغ همراه با علائم عصبی مانند ضعف ناگهانی یا سرگیجه

تماس فوری با اورژانس و انجام اسکن مغز

گاستروپارزی (Gastroparesis)

تاخیر در تخلیه معده، احساس سیری زودرس، تهوع و استفراغ مزمن

تغییر رژیم غذایی، داروهای تحرک‌دهنده معده، درمان پیشرفته در موارد خاص

سندرم دامپینگ (بعد از جراحی)

حملات زودهنگام (۱۰–۳۰ دقیقه) یا دیرهنگام (۱–۳ ساعت) بعد از غذا با تهوع و افت فشار خون

اصلاح ساختار غذایی (کم شکر، پر فیبر و پروتئین)، مراجعه به متخصص تغذیه

دیگر علل شایع پزشکی

عفونت‌های گوارشی (گاستروانتریت)، زخم معده، بیماری حرکتی، داروها، مسمومیت عمومی

در موارد ساده مثل گاستروانتریت: استراحت و مایعات؛ در صورت علائم شدید یا طولانی: مشاوره پزشکی

دلیل بالا آوردن پس از غذا خوردن در کودکان چیست؟


در کودکان و خردسالان بالا آوردن غذا حین خوردن و یا پس از اتمام غذا دلیل دیگری دارد. برخی از کودکان به طور موقت و به دلایل مختلف نظیر سرما خوردگی و عفونت، بالا آوردن غذا پس از غذا خوردن  و یا حین غذا خوردن را تجربه می‌کنند. در صورت مزمن بودن این مشکل، علامت بروز یافته نشان از یک مشکل جدی مرتبط به بلع است. برخی از کودکان به دلیل نقایص حس داخل دهان (بیش حسی) و یا تجربه ناخوشایند تغذیه از راه دهان با مواد جویدنی و نهایتا به دلیل ناتوانی در جویدن بالا آوردن غذا را تجربه می‌کنند. شما می‌توانید در صورت مشاهده علائم در کودک خود، با برقراری تماس تلفنی و یا درخواست مشاوره رایگان از راهنمایی متخصصان ما بهره بجویید.

 

بالا آوردن غذا از بینی به چه عللی رخ می‌دهد؟

 

علت بالا آمدن غذا از بینی


در صورت فشار بالای مواد استفراغ شده امکان نفوذ به حفره بینی و با آوردن غذا از بینی وجود خواهد داشت. همچنین اگر عضلاتی در حلق حفره بینی را می‌بندند دچار ضعف و یا ناهماهنگی باشند، ما دچار بالا آوردن غذا از بینی موقع استفراغ غذا خواهیم شد.


استفراغ غذا و اختلال بلع چه ارتباطی با هم دارند؟


استفراغ غذا پس از وعده‌های غذایی عموما در نتیجه مشکلات داخلی بدن انسان است. اما در مواردی به علت اختلال بلع ما شاهد بالا آوردن غذا خواهیم بود. در مواردی که بیمار به علت آسیب مسیر‌های حسی در رفلکس تهوع بیش حس باشد، امکان بالا آوردن غذا در حضور سیری و یا وارد شدن غذا و قاشق با داخل دهان بیمار وجود دارد. در مواردی آسیب ‌های مسیر بویایی محرک بالا آوردن غذا است. در مواردی هم به علت آپراکسی بلع و نجویدن غذا و قورت دادن آن به صورت نجویده علت استفراغ بعد از غذا خوردن است.

 

استفراغ بعد غذا و اختلال بلع

 

نتیجه‌گیری


علت استفراغ بعد از خوردن غذا تنوعی از مشکلات گوارشی، مشکلات ساختاری و عمکلردی سیستم هضم، مشکلات روانشناختی و سیستم داخلی بدن است. همان طور که ملاحظه کردید علت استفراغ بعد از خوردن غذا بسیار متنوع است و تنها با پیگیری دقیق می‌توان آن را درمان نمود. بررسی شدن توسط پرسش‌نامه‌های پزشکی برای فهم دقیق مشکل بیمار از اولویت‌های مهم غربالگری این مشکل است. پس از مشخص شدن علت استفراغ بعد از خوردن غذا، ارائه درمان موثر مقدور خواهد بود. تیم ما با دسترسی حداکثری به پزشکان مورد اعتماد تا برطرف شدن مشکلتان در کنار شما خواهد بود. همچنین در صورت داشتن اختلال بلع و مشکلات تغذیه همراه با مشکلات گوارشی می‌توانید از مشاورات حضوری و آنلاین بلع درمانگران مجموعه iranmedslp بهره مند شوید. 

سوالات متداول

درمان استفراغ بعد از غذا خوردن چیست؟

درمان این مشکل به علت آن بستگی دارد. چنانچه عادات بد غذایی موجب بروز این مشکل شده باشد تغییر سبک غذا خوردن به تنهایی می‌تواند موجب درمان این مشکل شود. چنانچه فرد به علت مشکلات داخلی یا گوارشی، بعد از غذا خوردن بالا می‌آورد مراجعه به متخصص مربوطه و انجام بررسی های دقیق پزشکی و دریافت دارو با تجویز و توصیه پزشک به حل مشکل بیمار کمک خواهد کرد.

اگر اختلال بلع علت استفراغ بعد از غذا خوردن باشد، بلع درمانی به حل مشکل کمک می‌‌کند؟

در برخی موارد علت استفراغ بعد از غذا خوردن، اختلال بلع است. در صورتی که بد عملکردی های دریچه ها و اسفنگترهای حلقی-مروی یا مشکلات حسی و یا مشکلات عصبی-عضلانی باعث مشکل در بلعیدن غذا شود، مراجعه به درمانگر بلع (گفتاردرمانگر) ضرورت دارد.

|

اشتراک گذاری:

نظرات شما

امين حيدري

644060 دقیقه پیش

سلام پسر من چهار سالشه مشكلش اينه كه بعد غذا خوردن استفراغ ميكنه خيلي ظعيف شده بي حاله كسله وزنش به كودك دوسه ساله ميخوره نه به چهار سال ونيم به راهنمايي ودرمانش نيازرم ممنون از شما

گزارش مشکل

موید سلمانی

307169 دقیقه پیش

سلام. وقت بخیر. با مجموعه ما تماس بگیرید.

گزارش مشکل

ریحانه صفی دوست

792734 دقیقه پیش

سلام ممنون بابت توضیحات خوبتون یه سوالی میخواستم بپرسم من هر موقع غذا میخورم بعد غذا خوردم استفراغ میکنم حتی خیلی گرسنه باشم اولین قاشق رو میخورم احساس سیری میکنم و میلی به خوردن غذا ندارم گاهی اوقات هم احساس درد شدیدی توی معدن احساس میکنم! لطفاً میتونید برام توضیح بدید چه مشکلی دارم ‍؟

گزارش مشکل

موید سلمانی

789768 دقیقه پیش

سلام و وقت شما بخیر. معمولا مشکلات گوارشی و هاضمه دلیل اصلی این حالت هستند. نیاز به اطلاعات بیشتری داریم. لطفا با همکاران ما در مجموعه ایران مد اس ال پی تماس بگیرید.

گزارش مشکل

ارسال نظرات کاربر:

شما می‌توانید سوالات یا نظرات خود را در مورد مقاله، در فرم زیر ثبت نمایید.

2024 تمامی حقوق برای سایت ایران مد اس ال پی محفوظ است.