علت خلط پشت حلق پس از غذا خوردن

مهمترین علت خلط پشت حلق پس از غذا خوردن؛ آسپیراسیون

شاید برای شما هم سوال باشد که چرا بعد از غذا خوردن خلط دارم؟ آیا می‌دانید که چرا آسپیراسیون مهمترین علت خلط پشت حلق پس از غذا خوردن است؟! آسپیراسیون؛ نشت مواد غذایی، آب، بزاق و محتویات معده به مسیر هوایی است. این مشکل مهمترین علامت اختلال بلع بوده و به علت ربط مستقیم آن به عفونت ریوی می‌تواند منجر به مرگ بیمار شود. 
در اختلال بلع آسپیراسیون به علت ضعف عملکرد بلع و ناتوانی در انتقال ایمن مواد غذایی در مسیر حلق اتفاق می‌افتد. عضلات حنجره توان کافی برای ایجاد سد در برابر مواد را نداشته و مواد به شکل غیر طبیعی به مسیر هوایی بیمار وارد می‌شوند. آسپیراسیون همچنین به علت اختلال در عملکرد حسی ساختارهای مرتبط به بلع در انسان قابل رخ دادن است. گیرنده‌های حسی موجود در مسیر بلع ممکن است در اثر مواجهه متعدد با مواد غذایی کاهش حساسیت داده و در صورت خاموش شدنشان عملکرد حسی بلع افت کند. در این صورت می تواند با بروز آسپیراسیون مهمترین علت خلط پشت حلق پس از غذا خوردن باشند.

شاید برای شما هم سوال باشد چرا آسپیراسیون مهمترین علت خلط پشت حلق پس از غذا خوردن است؟! آسپیراسیون؛ نشت مواد غذایی، آب، بزاق و محتویات معده به مسیر هوایی است. این مشکل مهمترین علامت اختلال بلع بوده و به علت ربط مستقیم آن به عفونت ریوی می‌تواند منجر به مرگ بیمار شود. 
در اختلال بلع آسپیراسیون به علت ضعف عملکرد بلع و ناتوانی در انتقال ایمن مواد غذایی در مسیر حلق اتفاق می‌افتد. عضلات حنجره توان کافی برای ایجاد سد در برابر مواد را نداشته و مواد به شکل غیر طبیعی به مسیر هوایی بیمار وارد می‌شوند. آسپیراسیون همچنین به علت اختلال در عملکرد حسی ساختارهای مرتبط به بلع در انسان قابل رخ دادن است. گیرنده‌های حسی موجود در مسیر بلع ممکن است در اثر مواجهه متعدد با مواد غذایی کاهش حساسیت داده و در صورت خاموش شدنشان عملکرد حسی بلع افت کند. در این صورت می تواند با بروز آسپیراسیون مهمترین علت خلط پشت حلق پس از غذا خوردن باشند.

پس از آسپیراسیون چه فعل و انفعالاتی در بدن انسان رخ می‌دهد؟

شاید برای شما هم اتفاق افتاده باشد که در حین آب و یا غذا خوردن چیزی داخل گلویتان بپرد. در این حالت پشت سر هم سرفه می‌کنید تا ماده موارد شده به مسیر تنفسی خود را خارج کنید. پس سرفه بعد از غذا خوردن از علامت‌های ورود آب و مواد غذایی به مسیر ریه است. پس از آسپیراسیون گیرنده‌های سرفه موجود در ابتدای مسیر هوایی بیمار فعال شده و با اعمال فشار مثبت آب و مواد غذایی وارد شده را از مسیر خارج می‌کنند. این کار در افراد دارای سرفه موثر به طور کامل مواد را از مسیر خارج می‌کند. در برخی موارد این کار ممکن است تا ساعاتی بعد و تا پاک‌سازی کامل مسیر هوایی ادامه یابد. خروج مواد در افراد سالم به خوبی انجام می‌شود. اما این پدیده برای همه افراد به خوبی رخ نداده و در مواردی مانند سکته مغزی، بیماری‌های نورولوژیک، بیماران مبتلا به نارسایی‌های مزمن ریوی، سالمندان، بیماران دارای هوشیاری کم و برخی بیماران تحت درمان سرطان‌های سر و گردن، سرفه بعد از غذا خوردن به طور موثر منجر به خروج مواد از مسیر هوایی نخواهد شد.
پس، بعد از رخداد آسپیراسیون یا مواد از مسیر خارج می‌شوند و یا پس از طی کردن لوله نای وارد ریه شده و منجر به ایجاد خلط و ترشحات ریوی در ریه می‌شوند. آسپیراسیون مهمترین علت خلط پشت حلق پس از غذا خوردن است. چرا که پس از ورود مواد غذایی به ریه، واکنش‌های محافظتی ریه شروع می‌گردد. ریه بیمار در ابتدا پس از مواجهه با ماده غذایی موادی ترشح می‌کند که خروج مواد خارجی را مقدور سازد. ترشحات چسبناک و رقیق که با کوچک‌ترین تلاش بیمار برای سرفه کردن مواد را به خود چسبانده و از ریه بیمار خارج کند. این مواد پس از طی کردن مسیر تنفسی و رسیدن به حلق مهمترین علت خلط پشت حلق پس از غذا خوردن هستند. یعنی بیمار فارغ از صحیح بودن عملکرد بلع اش این مواد را از مسیر ریه خارج کرده و گویی این اخلاط در پشت حلق بیمار وجود دارند. برخی از بیماران با گلو پاک کردن و سرفه‌های محکم اخلاط را از دهان خارج کرده و برخی دیگر آن‌ها قورت داده تا توسط اسید معده از بین بروند.
در صورت فعال بودن بیمار و توانایی حرکتی مناسب این ترشحات از مسیر ریه و حلق بیمار تخلیه می‌شوند. برعکس در حالتی که ترشحات خارج نشده و در ریه بیمار باقی بمانند منجر به ایجاد عفونت ریه می‌شوند.

عفونت ریه به دنبال آسپیراسیون چگونه ایجاد می‌شود؟

در صورتی که ترشحات از مسیر ریه خارج نشده و برای مدتی در ریه بیمار باقی بمانند، عفونت ریه اتفاق خواهد افتاد. ترشحات عفونی دارای بوی متعفن و رنگی متفاوت بوده که بسته به میزان و شدت عفونت ریوی درمان متفاوتی نیاز خواهد داشت. درمان آنتی بیوتیکی و خروج ترشحات ریوی با ساکشن و فیزیوتراپی قفسه سینه از مهمترین درمان‌های عفونت ریه پس از آسپیراسیون است.
درمواردی که درمان‌های فوق برای پاکسازی ریه و تخلیه موثر ترشحات موفق نباشد و همچنین بیمار در معرض آسپیراسیون مجدد باشد، با لوله گذاری تراکئوستومی و ادامه درمان‌های ریوی اقدامات پزشکی بیمار پیش خواهد رفت. درگیر شدن ریه با عفونت منجر به افت اکسیژن محلول در خون بیمار شده که ممکن است نیاز به تعبیه دستگاه تنفس مصنوعی و اعمال اکسیژن خالص برای احیای عملکرد ریوی بیمار وجود داشته باشد.

آسپیراسیون خاموش! مهمترین علت مرگ و میر سالمندان مبتلا به اختلال بلع

سرفه بعد از غذا خوردن در تمام بیماران دارای اختلال بلع اتفاق نمی‌افتد. اگر فکر می‌کنید که بیمار شما پس از آسپیراسیون حتما سرفه می‌کند، اطلاعات کافی در این زمینه ندارید. حدودا نصف بیماران دارای اختلال بلع آسپیراسیون خاموش دارند یعنی علت خلط پشت حلق پس از غذا خوردن به طور واضح در این بیماران مشاهده نمی‌شود. نشت آب و مواد غذایی به مسیر ریه در همه موارد منجر به سرفه بیمار نمی‌شود. به عبارت دیگر هیچ علامت بالینی دال بر آسپیراسیون مانند سرفه کردن و .... به طور واضح در این بیماران وجود ندارد. بیماران دارای هوشیاری پایین، سرفه‌های ارادی و غیر ارادی ضعیف و بیماران مبتلا به فلجی تارهای صوتی و نارسایی‌های مزمن ریوی در معرض خطر آسپیراسیون خاموش هستند.

چرا در برخی از بیماران بیشتر شدن خلط پشت حلقی دقیقا بعد از غذا خوردن است؟

جواب این سوال واضح است. در بیماران دارای اختلال بلع ممکن است توانایی تخلیه حلق از مواد غذایی ضعیف باشد. با تجمع این مواد در مسیر ریه و همچنین تلاش بیمار برای خروج مواد از مسیر تنفسی مهمترین علت خلط پشت حلق پس از غذا خوردن است. از طرفی میزان ترشحات بزاقی دهانی و حلقی در حین غذا خوردن افزایش می‌یابد و با تجمع بزاق مازاد مواد غذایی مصرفی، احساس حضور خلط پشت حلق بیش از پیش خواهد بود.

آیا احساس خلط پشت حلقی در مواقعی به جز غذا خوردن هم وجود دارد؟

بلی در مواردی که بیمار در تلاش برای خروج برای ترشحات ریوی است، خلط‌های چسبناک در مسیر حلق تجمع یافته و در صورت عدم توانایی بلع موثر بیمار ممکن است برای مدتی طولانی حس حضور جسم خارجی در ناحیه گلو را برای بیمار برانگیخته کنند. همچنین در صورت وجود سینوزیت های مزمن ترشحات سینوسی هم می‌توانند حس وجود خلط پشت حلقی را برای بیمار به وجود آورند. ترشحات سینوسی در انسان می‌تواند از مسیر حفره بینی در حلق خالی شود.

ارتباط رفلاکس معده و اختلال بلع عامل احساس خلط پشت حلق پس از غذا خوردن چیست؟

رفلاکس معده با ایجاد اثر التهابی در مسیر حلق به عنوان محرک در بیشتر شدن ترشحات حلقی و ایجاد حس خلط پشت حلقی مطرح است. در صورت حضور رفلاکس شدید و ایجاد سد عبوری برای مواد غذایی و اخلاط خارج شده از ریه بیمار در ایجاد حس پشت حلقی موثر خواهد بود. رفلاکس معده و اختلال بلع ناشی از آن می‌تواند میزان آسپیراسیون مواد غذایی را بیشتر کرده بنابراین منجر به بیشتر شدن حس خلط پشت گلو شود. 

درمان خلط بعد از غذا خوردن چگونه است؟

درمان خلط بعد از غذا خوردن پس از شناسایی علت زمینه ساز آن مقدور خواهد بود. به علت خلط پشت حلق پس از غذا خوردن کیفیت زندگی بیمار افت خواهد کرد. بنابراین درمان و مدیریت صحیح آن جز اورژانس پزشکی و توانبخشی است. درمان خلط بعد از غذا خوردن پس از شناسایی علت به صورت پزشکی و توانبخشی خواهد بود. بلع درمانی توسط گفتاردرمانگر مهمترین اقدام برای کاهش مشکلات بلع، مخصوصا آسپیراسیون که مهمترین علت خلط پشت حلق پس از غذا خوردن است، می‌باشد.

نتیجه گیری

علت خلط پشت حلق پس از غذا خوردن در اغلب موارد آسپیراسیون مواد غذایی، آب و بزاق به مسیر هوایی است. 
آسپیراسیون مهمترین علت خلط پشت حلق پس از غذا خوردن است که نیازمند درمان فشرده و مدیریت صحیح است. برای درمان خلط بعد از غذا خوردن متخصصانی نظیر متخصص ریه، متخصص گوش، حلق و بینی و گفتاردرمانگر در تعامل با بیمار برای رفع حس خلط پشت گلو همکاری می‌کنند. تیم ایران مد اس ال پی با بهره گیری علم و تجربه ماهرترین گفتاردرمانگران متخصص در درمان اختلال بلع در تهران در خدمت هموطنان عزیز خواهد بود. با ثبت ارزیابی آنلاین به طور الکترونیک مشکل خود را مطرح کنید. متخصصین ما در اولین فرصت با شما در تماس خواهند بود.