چگونه استرس و اضطراب باعث بروز اختلال بلع میشود؟
بلعیدن در انسان دارای فرایندی است که نیازمند طراحی حرکت و برنامه ریزی مغز جهت انجام درست و موثر آن است. وقتی که عمل بلعیدن نیازمند برنامهریزی است یعنی برای شروع، ادامه و پایان آن توسط مغز کدهایی تنظیم میشود. این کدها در مغز و در قشر آن ایجاد میشود. قرارگرفتن منطقه طراحی کدهای بلعیدن در نزدیکی منطقه احساس و هیجان امکان ایجاد مشکل بلع و اعصاب را در انسان مهیا میسازد. در مطالعات متعددی نقش مستقیم پالسهای مغزی بر فرایند بلعیدن ثابت شده است. چیزی که در گذشته رد میشد اما با پیشرفت علم و تکنولوژی و انجام مطالعاتی در زمینه افسردگی و اختلال بلع، مطالعات شرطی سازی و نقشه برداری و الکترومایوگرافی تاثیر کدهای مغزی در عملکرد بلع ثابت شده و نشان میدهد بلع یک رفلکس ذاتی نیست. این نشان میدهد که عوامل هیجانی، استرس، اضطراب و مشکلات شناختی و رفتاری و خلق نیز میتوانند بر عملکرد بلع تاثیر گذار باشند.
در اضطراب و اختلال بلع، مشکل بلع و اعصاب و افسردگی و اختلال بلع مشکلاتی در فرایند بلع انسان ایجاد میشود که نمونه بارز تاثیر پردازشهای مغزی و نواقص آن در فرایند بلعیدن است.
وقتی که انسان تحت استرس و اضطراب مزمن قرار میگیرد، در صورتی که به حد کافی قدرت تسلط، مدیریت و خود کنترلی نداشته باشد، بمرور به هم ریختگیهای بدنی در انسان ایجاد میشود. فردی دچار مشکلات گوارشی میشود، دیگری در نفس کشیدن دچار مشکل شده و برخی مبتلا به مشکلات صدا و یا از دست دادن صدا میشوند. اما افرادی هم هستند که اضطراب و اختلال بلع را به دلیل فشار منطقه احساس و هیجان تجربه میکنند.

افسردگی چه ارتباطی با اختلال بلع دارد؟
پایین بودن مود در انسان منجر به کنارهگیری و دوری از برخی فعالیتهای روتین زندگی میشود. در اثر عاطفی افسردگی فرد از خوردن و نوشیدن دور میکند. بلعیدن مثل راه رفتن در صورتی عدم رخداد و حتی در مواقعی که کمتر از میزان معمول رخ دهد، افت کرده و ما شاهد افسردگی و اختلال بلع ناشی از آن خواهیم بود. افسردگی و اختلال بلع در صورت مزمن بودن در گروههای خاص مانند سالمندی و بیماریهای پیشرونده نورولوژیک دارای شدت بیشتری بوده چرا که این عملکرد بلع این افراد به خودی خود مستعد مختل شدن است. در صورت نخوردن احتمال رخداد مشکل بلع و اعصاب بیشتر شده و آتروفی و کاهش حجم عضلات برای افراد مستعد وجود دارد.
در بیمارانی که مستعد مشکل بلع و اعصاب هستند، چه علائمی بروز میکند؟
اضطراب و اختلال بلع به اشکال مختلفی در بیماران مستعد ظاهر میشود. در زیر به تعدادی از علائم اضطراب و اختلال بلع ناشی از آن اشاره میشود:
- بالا آوردن لقمه بلافاصله بعد از خوردن
- نگه داشتن طولانی مدت غذا
- ترس از بلعیدن غذا
- باقی مانده غذا در حفره دهان و حلق
- مرحلهای قورت دادن غذا
- کم شدن حجم مصرف غذا
- محدود شدن مصرف مواد غذایی به مایعات تنها یا مواد جامد و نیمه جامد تنها
- سرفه و آسپیراسیون حین غذا خوردن
- گیر کردن و عدم عبور غذا از حفره حلق
- مشکل در بلع بزاق دهان
- کاهش تدریجی و روز به روز مصرف غذا و مایعات

آیا اختلال بلع حاصل از برگشت اسید معده به علت اضطراب رخ میدهد؟
اضطراب و اختلال بلع حاصل از برگشت اسید معده در مواردی که منجر به بروز مشکلات گوارشی شود، محتمل خواهد بود. اضطراب و اختلال بلع ناشی آن در مشکلات گوارشی شایع و بیشتر به علت برگشت اسید معده به مری و مری به حلق است. رفلاکس منجر به بروز التهاب در ناحیه انتهای حلق میشود. این التهاب قابل انتشار بوده و منجر به بروز علائمی همچون گیر ماده غذایی، آسپیراسیون و ... میشود. اضطراب و اختلال بلع حاصل از برگشت اسید معده قابل درمان است.
آیا برای اضطراب و اختلال بلع ناشی از آن درمانی وجود دارد؟
درمان اضطراب و اختلال بلع تفاوت بسیار زیادی با سایر بیماران دارای اختلال بلع دارد. در اضطراب و اختلال بلع حس اعتماد فرد نسبت به بلعیدن از بین میرود. ترس از بلعیدن مانع از خوردن با اعتماد به نفس میشود. فرد احساس میکند در صورت بلعیدن ماده غذایی، غذا وارد ریه شده و خفه میشود. نخوردن منجر به تشدید علائم شده و حتی ممکن است در بلعیدن بزاق هم دچار مشکل شود. کلید طلایی درمان اضطراب و اختلال بلع ایجاد حس لذت و اعتماد در غذا خوردن است.
در درمان اضطراب و اختلال بلع پروسه درمانی متفاوت است. در اضطراب و اختلال بلع پروسههای درمان شامل آیتمهای زیر میشود؛
- تقویت عضلات مرتبط به بلع
- تحریک حس بلع در ناحیه دهانی
- الکتروتراپی با دستگاه وایتال استیم
- اصلاح حرکت بلع
- درمان سلسله مراتبی افزایش حجم لقمه
- درمان سلسله مراتبی افزایش سفتی بافت غذا
- درمان پوزیشن تغذیه
- درمان غذای مکمل

نتیجه گیری
اضطراب و اختلال بلع از جمله مشکلات شایع بیمارانی است که دارای خلق و خوی حساسی هستند. در صورت بروز مشکلات بلع، استرس و اضطراب فرد بیشتر شده و در فرایندی معکوس منجر به تشدید اختلال بلع در بیماران میشود. بلع درمانی در بهبود عملکرد بلع بیماران دارای افسردگی و اختلال بلع، مشکلات بلع و اعصاب کاملا موثر است. در درمان اختلال بلع اصل مهم بازیابی و برگشت حس اعتماد به بلعیدن ایمن است. با ایجاد بلع موفق به مرور و به صورت سلسله مراتبی فرد به رژیم عادی نزدیک میشود. تیم درمانی ایران مد اس ال پی با درمان موفق تعداد بالایی از بیماران دارای اضطراب و اختلال بلع میتواند به احیای بلع بیمار شما کمک کند. ممنون که تا انتهای این مقاله همراه ما بودید. برای کسب اطلاعات بیشتر میتوانید با ثبت درخواست مشاوره رایگان سوالات خود را از متخصصین ما بپرسید.
سوالات متداول شما
آیا در درمان اضطراب و اختلال بلع مصرف دارو نیز توصیه میشود؟
در درمان اضطراب و اختلال بلع با توجه به شدت استرس و اضطراب و اینکه سطح استرس و اضطراب تا چه میزان عملکرد و زندگی عادی فرد را مختل کرده است و با توجه به نظر پزشک ممکن است مصرف داروهایی که به کنترل هیجانات و اضطراب کمک میکنند، تجویز شود. در مواردی نظیر افسردگی و اختلال بلع و همچنین اضطراب و اختلال بلع، پزشک متخصص اعصاب و روان و یا روانپزشک دارو تجویز میکند.
آیا اضطراب و اختلال بلع میتواند در کودکان نیز رخ دهد؟
بله. اضطراب و اختلال بلع در کودکان نیز به علت آسیب پذیر تر بودن از نظر احساسات و هیجانات ممکن است بروز کند.
|
اشتراک گذاری: