دیس فونی چیست؟
به هرگونه اختلال در کیفت صدا دیس فونی یا بدصدایی میگویند. دیس فونی میتواند همراه با گرفتگی صدا ، خشونت صدا، آفونی یا بیصدایی یا صدای دورگه باشد. دیس فونی یا صدای دورگه میتواند حاد یا مزمن باشد. بدین معنی که ممکن است فقط برای چند روز فرد را درگیر کند یا ممکن است برای چند ماه یا چند سال پایدار باشد.
گاهی علائم دیس فونی فقط برای چند ساعت در طول روز وجود دارد و بعد از گذشت ساعاتی علائمش کم رنگ شده و رفته رفته ناپدید میشود. مثلا گاهی فرد با علائم شدید دیس فونی از خواب برمیخیزد و تا پایان روز گرفتگی صدای وی به نحو چشمگیری کاهش مییابد. اما گاهی علائم دیس فونی با گذشت زمان بدتر شده، تا جایی که ممکن است فرد در پایان روز صدایی به شدت گرفته و خشن داشته باشد و در موارد شدیدتر صدای وی از دست برود و دچار بیصدایی یا آفونی شود.
درصورتی که دیس فونی مزمن شود ، برای فرد مشکلات و محدودیتهای فراوانی را ایجاد میکند، چرا که فرد به راحتی نمیتواند در موقعیتهای گوناگون از صدای خود استفاده کند و در نتیجه در ارتباطات روزمره خود دچار مشکل میشود. بخصوص در کاربران حرفه ای صدا نظیر خوانندگان، معلمان، و صداپیشگان این موضوع اهمیت بیشتری دارد و دیس فونی تاثیرات منفی زیادی را برای این قشرها به دنبال دارد.
دیس فونی یا گرفتگی صدا میتواند علل مختلفی داشته باشد که در ادامه این مقاله به دلایل متفاوت ایجاد دیس فونی در افراد میپردازیم:
1- بد استفاده کردن عادتی از صدا برای طولانی مدت:
Misuse و Abuse به معنی رفتارهای نادرست صوتی در طول روز است که چنان چه فرد برای مدتی طولانی رفتارهایی نظیر بلند صحبت کردن، جیغ کشیدن، پاک کردن مکرر گلو و... را انجام دهد ممکن است علایم دیس فونی را تجربه کند.
2-ریفلاکس:
برگشت اسید معده به نواحی بالاتر نظیر حلق و حنجره باعث التهاب و سوختگی مخاط این نواحی شده و در نتیجه بعد از مدتی منجر به مشکلات صوتی و دیس فونی میشود.
3-برخی از بیماریهای نورولوژیکی و عصبی:
گاهی پس از بیماریهایی نظیر سکته مغزی ، پارکینسون، MS و.. کیفیت صدای بیمار تغییر کرده . فرد علائم دیس فونی را نشان میدهد.
4- لارنژیت ویروسی یا باکتریایی:
گاهی پس از عفونت حنجره علایم دیس فونی ظاهر میشود که در اکثر این موارد دیس فونی یا گرفتگی صدا مقطعی بوده و پس از درمان التهاب حنجره علائم دیس فونی نیز ازبین میرود.
5-آلرژی:
گاهی واکنشهای آلرژیک در بدن منجر به ایجاد دیس فونی میشود که نیاز به درمانهای دارویی نظیر آنتیهیستامینها دارد.
6-زائدههای حنجره نظیر پولیپ، ندول، کیست و...:
اگر به دلایل مختلفی در سطح تارهای صوتی زوائدی ظاهر شود، فرد دچار گرفتگی صدا یا صدای دورگه خواهد شد که ممکن است همراه با علائم دیگری همچون درد و ناراحتی در ناحیه گلو باشد.
7-تروما یا آسیبهای فیزیکی به حنجره یا تارهای صوتی:
عواملی نظیر ضربه ، عمل جراحی یا سایر آسیبها به حنجره میتواند باعث دیس فونی شود.
8-کم کاری تیروئید:
بدعملکردی غدد درون ریز بدن به دلیل ایجاد تغییرات هورمونی و آناتومیکی در حنجره و تارهای صوتی باعث ایجاد مشکلات صدا و دیس فونی میشود.
9-استعمال سیگار و سایر دخانیات:
مصرف طولانی مدت سیگار و سایر دخانیات با ایجاد تغییرات بافتی در تارهای صوتی باعث تغییر در کیفیت صدا و دیس فونی در این افراد میشود.
10-مسائل سایکولوژیک:
گاهی استرس و مسائل روانی طولانی مدت به دلیل ترشح هورمونهای مختلفی در بدن نظیر کورتیزول باعث ایجاد تغییراتی در صدا میشود که دیس فونی شایعترین مشکل صدا در این حیطه است.
علایم دیس فونی چه هستند؟
دیس فونی یا بدصدایی بسته به علت آن، میتواند به اشکال گوناگونی ظاهر شود.و در افراد مختلف علائم گوناگونی داشته باشد. همچنین شدت علائم دیس فونی در افراد مختلف متفاوت است. این علائم ممکن است در هر سنی از کودکی تا کهنسالی دیده شود:
در زیر به چند علامت شایع دیس فونی اشاره میکنیم:
• خشونت و گرفتگی صدا
• از بین رفتن صدا یا آفونی
• مشکل صدا در برخی فرکانسهای خاص نظیر صدای زیر یا صدای بم
• احساس درد و گرفتگی در ناحیه گلو
• احساس سوزش یا خشکی در ناحیه گلو
• عدم توانایی با خستگی مفرط هنگام صحبت طولانی مدت
درمان دیس فونی چگونه است؟
روند درمان دیس فونی ، بستگی زیادی به تشخیص علت آن دارد. فرد مبتلا به دیس فونی ابتدا باید به پزشک متخصص گوش و حلق و بینی مراجعه کند. پزشک متخصص با گرفتن تاریخچهای دقیق از مشکلات صوتی فرد، نحوه شروع علائم وی و مدت زمان بروز مشکلات صوتی سعی در پیدا کردن علت دقیق دیس فونی دارد.
گاهی پزشک متخصص برای بررسی دقیقتر دیس فونی و اطمینان از سلامت حنجره، از لارینگوسکوپی یا استروبوسکوپی حنجره برای تشخیص مشکلات آناتومیک و فیزیولوژیک حنجره و تارهای صوتی استفاده میکند.
اگر طی عکسبرداری و دیدن حنجره با دستگاه مشخص شود علت دیس فونی یا مشکلات صدای فرد ناشی از ندول، پولیپ و... است، ممکن است فرد کاندید جراحی حنجره قرار گیرد.
درصورتیکه علت دیس فونی مشکلات عملکردی باشد فرد باید توسط آسیب شناس صدا یا گفتاردرمانگر معاینه شود. آسیب شناس صدا با بررسی دقیق مشکل فرد برای وی برنامه درمانی تنظیم میکند. طول درمان دیس فونی ممکن است از چند هفته تا چند ماه طول بکشد.
چنانچه مشکل گرفتگی صدای فرد ناشی از بد استفاده کردن از صدا باشد ، آسیب شناس صدا برنامه بهداشت صوتی را برای فرد ارائه میکند که در صورت انجام آن علائم دیس فونی از بین خواهد رفت. درصورتی که مشکل دیس فونی ناشی از تنش عضلانی باشد، آسیب شناس صدا ممکن است از دستورزی حنجره و منوال تراپی برای رفع مشکل صوتی بیمار بهره ببرد.
در بسیاری از موارد نیز تمرینات ویس تراپی یا صوت درمانی برای حل مشکل دیس فونی استفاده میشود که تاثیر به سزایی در ارتقای کیفیت صدای بیمار داشته و توسط آسیب شناس صدا به بیمار ارائه میگردد.
نتیجهگیری
دیس فونی چیست؟ دیس فونی یکی از مشکلات رایج صدا در جوامع امروزی است که بسیاری از افراد را درگیر میکند. درمان این اختلال بسته به میزان کاربری از صدای بیمار دارد. در صورتی اختلال صدای بیمار با عملکردهای روتین بیمار مداخله کرد و به توانایی برقراری ارتباط ضربه بزند، پزشک متخصص بیمار را برای رفع علائم و بهبودی سریع به گفتاردرمانگر ارجاع میدهد. این اختلال وابسته به علت آن درمان پذیر است. گروه iranmedslp با داشتن گفتاردرمانگران با تسلط بالای حیطه اختلالات صوت و مشکلات حنجره، میتواند به آن دسته از بیمارانی که دارای مشکلات آناتومیکی و عملکردی صدا هستند، خدمات گفتاردرمانی و صوت درمانی را ارائه دهند.
|
اشتراک گذاری:
